VDAB: welkom terug, collega

Een ziekteverzuim van liefst 7,6% per dag, waarvan minstens een vijfde draaide rond psychosociale problemen, was ruim tien jaar geleden reden genoeg voor topman Fons Leroy om het HR-team groen licht te geven om een re-integratiebeleid op te zetten.

Uit een analyse van de cijfers bleek immers dat de kans op een zelfstandige werkhervatting drastisch slonk naarmate iemand langer afwezig was. Na een half tot een jaar startte de helft zonder steun weer op, na 1 tot 2 jaar zakte dit aandeel tot 20%, na twee jaar zelfs tot 10%. De nood aan ondersteuning was duidelijk.

Fundamentele vragen

De eerste jaren werden gebruikt om het probleem te definiëren, antwoorden te zoeken op fundamentele vragen als: wordt een re-integratiebeleid gedragen door HRM; zijn er vooral voordelen voor de medewerker; wordt zo’n beleid best door een externe dienst geleid; maak je zo’n traject verplicht; is deeltijds werken een goede maatregel om mensen te laten opstarten; is het doel de afwezige collega zo snel mogelijk aan het werk te krijgen?

Vervolgens werden, in het kader van een eerste ESF-project, een disability manager (verantwoordelijk voor het informeren van medewerkers) en een disability case manager (helpt concreet langdurig afwezigen) opgeleid. Ze werden verantwoordelijk voor 5000 collega’s. In 2007 kwam er een stafmedewerker Personeel-Diversiteit en een re-integratieprotocol voor collega’s met een erkende arbeidshandicap. In 2009 volgde, met steun van een tweede ESF-project, de praktische implementatie Disability Case Management.

4 stappen

In 2010 was het tijd voor een concrete proeftuin in Antwerpen waarvoor twee extra disability case managers werden opgeleid. Zij stonden in voor 350 medewerkers.

“Zo’n re-integratieplan telt vier stappen”, legde Bram Bonamie, stafmedewerker Diversiteit en Leeftijdsbewust Personeelsbeleid bij VDAB, uit op een VOV-pitstop. “Na zes weken afwezigheid krijgt de zieke collega een informerende brief van de disability case manager. Wat later mag de man of vrouw een telefoontje verwachten, gevolgd door een persoonlijk gesprek. Daarna wordt mogelijks een re-integratietraject opgestart.”

Het eerste jaar van de proeftuin kregen 38 mensen van de 350 medewerkers zo’n brief in de bus. Gevolgd door evenveel telefonische contacten. “Daarna volgde een eerste gesprek met 28 van deze mensen. Niet iedereen is immers bereid om een gesprek te hebben, bij anderen lag de terugkeer voor de hand (bijvoorbeeld na een ingewikkelde beenbreuk: eens genezen komt de medewerker gewoon terug, geen aanpassingen nodig).” Uiteindelijk werden er 19 re-integratietrajecten opgestart. Acht mensen hernamen hun vroegere functie, vier kregen een andere functie, twee een andere werkplek, drie een ander uurregime en twee mensen hervielen.

Neutrale begeleiding

“Dat zijn positieve resultaten. Het feit dat we heel duidelijk gecommuniceerd hebben over de proeftuin en mensen nooit verplicht hebben om in het traject in te stappen, waren sleutels tot succes. Ook de ‘neutrale’ begeleiding hielp. Iedereen kreeg een re-integratiebegeleider van buiten de provincie, directie-onafhankelijk”, vertelt Bram Bonamie.

De andere provincies toonden al snel veel interesse in het initiatief. Toch duurde het nog drie jaar vooraleer men verder kon gaan. “We moesten de mindset in de organisatie aanpassen. Dat betekende een hele cultuurverandering rond ziekteverzuim. Mensen veelvuldig informeren was nodig, net zoals regelmatig sociaal overleg.”

In 2014 kreeg de HR-afdeling de steun van twee extra collega’s zodat men in 2015 kon beginnen met de uitrol in de hele organisatie. “HR biedt het kader, de provincies vullen de rest zelf in. Er is tevens centrale ondersteuning via een online informatieplatform, een opvolgtool, een handboek, FAQ’s,…

Nu telt de VDAB 30 re-integratiebegeleiders (RIB’s) voor een totaal personeelsbestand van 4733 medewerkers. Een honderdtal medewerkers zijn langer dan zes maanden afwezig.

Knelpunten & successen

We moesten de mindset in de organisatie aanpassen. Dat betekende een hele cultuurverandering rond ziekteverzuim.

Bram Bonamie - VDAB

Hoewel het hele initiatief positief wordt geëvalueerd zijn er toch nog knelpunten.

  • Wie heeft de verantwoordelijkheid waarvoor? Een duidelijke afbakening is nodig.
  • Tijdsinvestering: hoeveel tijd mag een re-integratiebegeleider aan deze taak besteden? De RIB heeft immers nog een andere functie in de organisatie.
  • Deskundig worden is moeilijk.
  • Landschapsbureaus maken een persoonlijk gesprek soms moeilijk.
  • Wat als een collega niet wil instappen in een re-integratieproject?
  • Hoe zit het met de wetgeving rond deeltijds werk/ziekte?
  • Een welzijnsbeleid moet niet enkel curatief maar ook preventief zijn.

Maar vergeet niet de successen...

  • De betrokkenheid van de werkgever is groot.
  • De RIB’s worden stevig opgeleid via een traject op maat van de VDAB.
  • De RIB’s vormen een belangrijke link tussen de afwezige collega en de VDAB. Het is ook een neutrale persoon.
  • De VDAB krijgt een betere kijk op de aard van afwezigheid.
  • Het is gemakkelijker om een goede oplossing te vinden.
  • Veel opgeluchte reacties.

Voorwaarden voor succes

  • Een nauwe samenwerking tussen de RIB’s en HR.
  • Een gedeelde verantwoordelijkheid: zowel het individu, het team als de VDAB en, bij uitbreiding, de maatschappij moeten verantwoordelijkheid opnemen.
  • Een goede afstemming op elkaars rol.
  • Maandelijks overleg.

Werkpunten

  • Online tool.
  • Duidelijke rolinhoud van RIB’s en HR.
  • RIB: is dit een functie of een rol in de organisatie?
  • RIB: provinciaal gebonden of niet?
  • Wetgeving: het VDAB-beleid strookt niet volledig met het nieuwe KB De Block.
  • Kwaliteit behouden.

Meer weten over deze aanpak? Met vragen ben je steeds welkom bij Bram Bonamie (VDAB): bram.bonamie@vdab.be .

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'Re-integratie = kansen benutten'.
Publicatiedatum: 15/06/2017 - 09:20
Auteur: Katleen Weytjens

HRM

24/05/18 - 07:33 Hoe effectief is je rekruteringsproces?24/05/18 - 07:30 Wat recruitment kan leren van e-commerce24/05/18 - 06:22 Waar bewijst HR-analytics zijn nut?23/05/18 - 09:45 HR in de Zorg zet de kracht van leren centraal16/05/18 - 12:01 Ziekenhuis met goesting, het kan!16/05/18 - 11:22 Werk en privé: huwelijk of scheiding?02/05/18 - 06:42 "Het gaat erom jezelf future-proof te maken"16/04/18 - 07:44 Zijn innovaties altijd verbeteringen?15/04/18 - 07:55 Hoe denken coaches? Doe mee aan onderzoek03/04/18 - 06:36 Mannen van veertig achter het stuur

Arbeidsmarkt & -beleid

23/05/18 - 10:25 Robotisering: 1 op 4 verwacht interessanter werk, 1 op 6 jobverlies17/05/18 - 07:14 Arbeidsmarkt 2018: de toestand is ernstig maar niet hopeloos09/05/18 - 14:28 Masterdiploma’s krijgen de kraan niet hersteld01/05/18 - 07:05 Welke jobs lijden onder automatisering?26/04/18 - 07:43 Kwart werknemers binnen het jaar al weg25/04/18 - 15:28 Nieuwe online verzamelplaats voor uitzend- en tijdelijke jobs24/04/18 - 07:31 De verdoken arbeidsmarkt12/04/18 - 11:46 Werknemers lokale overheid zijn gelukkiger12/04/18 - 10:21 VDAB en ODYN lanceren Talent-Tinder04/04/18 - 22:08 Vaders 18% minder uitgenodigd voor jobgesprek

Leiderschap

28/05/18 - 08:45 Het is de schuld van het schuldgevoel23/05/18 - 10:24 Kantoorhond verjaagt stress15/05/18 - 06:19 Dansen met collega’s27/04/18 - 12:47 Tijd geven aan de maatschappij26/04/18 - 07:44 “Wat weet jij van water? Je bent een vis”25/04/18 - 16:31 Belg heeft veel autonomie, weinig inspraak23/04/18 - 15:51 Je bent succesvol, waarom werk je dan nog zo hard?05/04/18 - 06:24 Positief roddelen27/03/18 - 06:26 Wat ligt er op jouw bureau?12/03/18 - 12:40 Grijp de macht

Juridisch

17/05/18 - 07:18 Wanneer betaal je de verbrekingsvergoeding?03/05/18 - 06:45 Ooit vakantiegeld fout uitbetaald? Lees even dit…19/04/18 - 07:04 Onterecht afwezig, (geen) reden tot ontslag05/04/18 - 07:17 Een werknemer maakt een fout: wie betaalt de schade?22/03/18 - 07:26 Hoe eerlijk moet een sollicitant zijn?21/03/18 - 07:23 Mobiliteitsbudget en cash-for-cars goedgekeurd13/03/18 - 10:49 Gevolgen van kanker zijn handicap, oordeelt rechtbank08/03/18 - 06:27 Verboden te roken … in de bedrijfswagen22/02/18 - 06:24 Met de privéwagen op klantenbezoek08/02/18 - 08:00 Werklozen, opgelet met hobby’s en vriendendiensten!

Blog

02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut12/11/17 - 19:48 WisKeys 2 jaar!25/10/17 - 08:57 Liefde op het eerste gezicht hoeft niet

Jobhop

17/05/18 - 08:24 Jobhop: Johan Browaeys17/05/18 - 08:18 Jobhop: Olivier Valentin17/05/18 - 08:04 Jobhop: versterking voor VFU17/05/18 - 07:08 Jobhop: Valérie Moerenhoudt08/05/18 - 07:04 Jobhop: Nathalie Strynckx02/05/18 - 17:00 Jobhop: Fabrice Desmedt02/05/18 - 16:43 Jobhop: Sébastien Delfosse19/04/18 - 08:16 Jobhop: Gerda Clocheret18/04/18 - 18:42 Jobhop: Katrin Poels-Rijckeboer18/04/18 - 18:35 Jobhop: Leen Claes

Events

12/05/18 - 11:07 Entrepreneurial organizations11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.019/10/17 - 11:35 CSR Professional of the Year - GRATIS TICKETS voor WisKeys-lezers19/09/17 - 14:53 Conferentie #HRPRO10011/09/17 - 12:59 The future of HR: employee engagement is key

Dossiers

24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen18/05/17 - 09:57 Zinvol werk: de sleutel tot weerbaarheid