Wat als ontslagen onvermijdelijk zijn?

Artikel in partnerschap met AcertaDOSSIER ONTSLAG - Soms kan het niet anders: het personeelsbestand moet inkrimpen omdat de omzet en de orders te sterk gedaald zijn, er niet onmiddellijk beterschap in zicht is of omdat het bedrijf de activiteiten moet aanpassen of … Waarop moet je zeker letten?

Florence Cordonnier - Acerta

“Breng eerst in kaart hoeveel werknemers het bedrijf dienen te verlaten, welke werknemers en wanneer.”

Florence Cordonnier (Acerta)

De kogel is door de kerk, de beslissing is gevallen: er moeten x aantal medewerkers gaan. Waarop moet je dan zeker letten?

Hoeveel, wie, wanneer?

“Breng eerst in kaart hoeveel werknemers het bedrijf dienen te verlaten, welke en wanneer”, zegt Florence Cordonnier, managing consultant bij Acerta. “Zijn er specifieke functies overbodig geworden, of moet er gekeken worden naar cost-cutting op gelijk welk niveau en gelijk welke afdeling? Ga vervolgens na of er bijvoorbeeld voor kan worden gekozen om arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur niet te verlengen, en of het mogelijk is om vrijwillig vertrek te promoten (eventueel met een beëindiging in onderling akkoord).

Beproefde methode bij vooral grote herstructureringen is de wortel: je promoot vrijwillig vertrek door medewerkers een extra aan te bieden als ze hiervoor kiezen. Denk aan een vertrekpremie of een bepaalde bonus. Hulp bij offboarding kan eveneens de drempel verlagen. Oudere werknemers krijgen soms de mogelijkheid om te kiezen voor SWT, het vroegere brugpensioen. Als werkgever moet je de kosten van deze SWT wel incalculeren in je budget.

Het ontslag

Indien er niets anders op zit dan over te gaan tot ontslag of de opzegging van de arbeidsovereenkomst dan, let dan zeker op het volgende:

Kan je iemand ontslaan terwijl hij tijdelijk werkloos is?

Het kreeg in de pers al de bijnaam ‘een Torfske doen’: ontsla je een medewerker die tijdelijk werkloos is, dan werd de opzegtermijn tot voor kort niet geschorst. Die liep dan tijdens de periode van tijdelijke werkloosheid. De medewerkers kregen tijdens de opzegtermijn de (lagere) werkloosheidsuitkering in plaats van het loon van de werkgever.

Tot voor kort was dit perfect legaal. Inmiddels heeft de Raad van State uitspraak gedaan over het wetsvoorstel en werd het (aangepaste) wetsvoorstel aangenomen in de Kamer. Vanaf publicatie van de wet zal er wel degelijk sprake zijn van schorsing tijdens de opzegtermijn op de dagen dat de werknemer tijdelijk werkloos is.

  • Wat met beschermde werknemers?

Zijn werknemers beschermd tegen ontslag omdat ze bv. ouderschapsverlof hebben of in zwangerschapsverlof zijn, dan nog is ontslag mogelijk. Maar wel enkel om redenen die los staan van het ouderschaps- of zwangerschaps- of andere ‘beschermde’ situatie. Zoals economische redenen. Heel duidelijke argumentatie en bewijsmateriaal is hier nog meer een noodzaak.

  • Motivatie ontslag?

Zorg er tevens voor dat je elk ontslag voldoende kan motiveren. Er bestaat zoiets als ‘kennelijk onredelijk ontslag’ wanneer de redenen van het ontslag geen verband houden met de geschiktheid of het gedrag van de werknemer en ook niet berusten op de noodwendigheden van de onderneming waartoe nooit zou beslist zijn door een normale redelijke werkgever.

Indien duidelijke economische redenen aan de grondslag van het ontslag liggen, is het dus belangrijk dat deze kunnen worden aangetoond. Je kan dit aantonen aan de hand van een dalende omzet, minder orders, functies die overbodig worden etc. Werknemers hebben het recht om naar deze motivatie te vragen. Zijn de argumenten niet overtuigend, dan kan het ontslag als ‘kennelijk onredelijk’ worden bestempeld en riskeer je als bedrijf een vergoeding van 3 tot 17 weken loon.

WEBINAR

Volg het webinar van Acerta over collectief ontslag en sluiting van een afdeling of onderneming.

  • Collectief of meervoudig ontslag?

In de aanloop van outplacement

Weet je als werkgever al dat je mensen moet ontslaan, maar is het nog te vroeg voor het eigenlijke ontslag? Dan kan je toch al een begeleidingstraject opstarten. Soms gebeurt dit bijvoorbeeld onder de noemer van ‘career guidance’. Outplacement mag je het immers niet noemen, aangezien er officieel nog geen ontslag is gevallen. Acerta is trouwens een erkend outplacementbureau. Werknemers weten deze aanpak wel te waarderen.

Kiezen voor outplacement?

Dan ben je bij Acerta aan het juiste adres. Acerta is een erkend outplacementbureau sinds 2000. Wij kunnen je dus ook professioneel ondersteunen bij een outplacementtraject, dat bij een ontslag in sommige gevallen verplicht is, of bij een combinatie van outplacement en alternatieven voor ontslag. Meer informatie op: acerta.be/outplacement.

Cordonnier waarschuwt onmiddellijk voor collectief ontslag. Als je meer dan 20 werknemers tewerkstelt en een groot deel van werknemers (aantal afhankelijk van de grootte van de onderneming) ontslaat binnen een periode van 60 dagen om een reden onafhankelijk van hun effectieve prestaties, dan kan dit als een collectief ontslag beschouwd worden (de exacte grenzen vind je terug op de website). Indien er sprake is van collectief ontslag, kan er enerzijds een bijkomende vergoeding collectief ontslag verschuldigd zijn, maar kan ook het volgen van een wettelijke procedure noodzakelijk zijn waarbij de werknemers geïnformeerd en geconsulteerd moeten worden.

Sommige sectoren voorzien ook al bij meervoudig ontslag (dus het ontslag van meerdere werknemers in een bepaalde periode zonder dat de grenzen van collectief ontslag bereikt zijn - aantallen gedefinieerd door de sector) een specifieke ontslagprocedure en/of een extra vergoeding. Ga zeker na welke vereisten er in je sector gelden.

  • Modaliteiten ontslag?

Eens alles vastligt, en je rekening gehouden hebt met het bovenstaande, kan je aan de formaliteiten beginnen: een ontslagbrief behoeft in principe geen formaliteiten maar een opzegbrief dient aangetekend én op tijd verstuurd te worden. De opzeg gaat immers in vanaf de eerstvolgende maandag na (vermoedelijke) ontvangst van de brief (hetzij de derde werkdag na de verzending van het aangetekend schrijven). Check tegelijkertijd welke werknemers je outplacement moet aanbieden en doe dat dan ook (tijdig).

Dossier ONTSLAG. Lees ook:

Ontdek hier alles wat je moet weten over ontslag.

Heb je specifieke vragen over (alternatieven voor) ontslag? Acerta helpt.

Foto verkeerslicht: Pexels

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'Dossier: Ontslag'.
Publicatiedatum: 18/06/2020 - 07:46

HRM

02/07/20 - 08:33 Welke nieuwe maatregelen hebben een impact op je organisatie?18/06/20 - 07:46 Heb je deze alternatieven voor ontslag al gecheckt?18/06/20 - 07:46 Geef indianenverhalen geen kans: communiceer!28/05/20 - 07:35 Dubbel vakantiegeld is er, nu de vakantie nog14/05/20 - 06:45 Er is weer tijd voor opleiding14/05/20 - 06:42 Relance: focus op mentaal welzijn van je werknemers14/05/20 - 06:08 Hoe schakel ik jobstudenten in bij de heropstart?30/04/20 - 07:25 Werknemers zijn angstig en gespannen, maar evenzeer alert, vastberaden en energiek16/04/20 - 11:28 Personeel ter beschikking stellen is expertenwerk16/04/20 - 07:25 Arbeidstekort of arbeidsoverschot? Werknemers delen brengt opnieuw evenwicht

Arbeidsmarkt & -beleid

02/07/20 - 12:01 Vormingsfonds voor Uitzendkrachten wordt Travi02/07/20 - 09:10 Jongeren zoeken sneller naar job door coronacrisis11/06/20 - 06:26 Verder studeren? Niet twijfelen11/06/20 - 06:25 Straf: 4 op 10 werknemers geen interesse in opleiding28/05/20 - 07:12 Minder vliegen, minder jobs?30/04/20 - 07:40 Werknemers willen momenteel niet veranderen van job30/04/20 - 07:28 Uitzendactiviteit valt met bijna helft terug27/04/20 - 10:35 2 op 3 bedrijven blijven aanwerven12/03/20 - 07:10 Hoe maak je als werkgever werken duurzaam?12/03/20 - 07:01 Autonomie en flexibiliteit, alstublieft!

Leiderschap

14/05/20 - 06:39 Mag ik nog de lift nemen?16/04/20 - 08:53 Ruim 2 op de 3 collega’s zijn ook vrienden12/03/20 - 07:01 Wil je digitale transformatie? Zorg dan voor leiderschap25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels

Juridisch

30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?

Blog

11/06/20 - 06:54 Een inclusieve mentaliteit opbouwen in je team, hoe doe je dat?28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen

Jobhop

02/07/20 - 12:17 Jobhop: Walter De Roey02/07/20 - 12:14 Jobhop: Jan Dekeyser02/07/20 - 12:14 Jobhop: Veronique Hofman02/07/20 - 06:33 Jobhop: Arne Schaumont17/06/20 - 21:28 Jobhop: Ness Sbai17/06/20 - 21:27 Jobhop: Hilde Janssens17/06/20 - 21:26 Jobhop: Werner Dignef28/05/20 - 06:36 Jobhop: Géraldine Van Ael28/05/20 - 06:35 Jobhop: Tom Verstraeten28/05/20 - 06:31 Jobhop: Kimberley Huygen

Events

15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala05/03/20 - 11:38 Integraal Talentbeheer01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 2019

Dossiers

18/06/20 - 07:46 Dossier: Ontslag09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching