Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?

Wie overweegt om een vluchteling of immigrant aan te werven, doet dit soms om het bedrijfsimago te boosten of de medewerkers meer cultureel bewust te maken. Prima. Maar heb je ook al stilgestaan bij de waaier aan talenten en inzichten die je binnenbrengt? Het is een mooie kans op deze krappe arbeidsmarkt. Hoe pak je het concreet aan?

We moeten eerlijk zijn: België scoort helemaal niet goed in de tewerkstelling van migranten. De werkgelegenheidsgraad van niet-EU-immigranten is hier het laagste van de hele EU. Bovendien is de kloof met de werkgelegenheidsgraad van autochtonen bij de grootste, berekende Eurostat, de statistische dienst van de Europese Unie.

42% van de anderstalige werkzoekenden met een migratieachtergrond stroomt door naar werk (cijfer VDAB). Een op vier asielzoekers vindt werk na een jaar, maar vaak in een slecht statuut (Steunpunt Werk, 2018). De meeste asielzoekers in België in 2018 kwamen uit Syrië, Palestina en Afghanistan.

“Wat ik nodig heb, is een nieuwe kans”

Met een job krijgt de vluchteling meer zelfstandigheid en onafhankelijkheid, leert hij sneller de taal en geraakt hij sneller geïntegreerd in de lokale gemeenschap. “Bij de kringloopwinkels werken er heel wat vluchtelingen, met allerhande diploma’s”, vertelt Gunter Van Reusel (Verantwoordelijke Loskade & Meubellogistiek - De Kringwinkel Antwerpen). “Ze zijn gewoon blij dat ze een job hebben, eender wat, waardoor ze een leven kunnen opbouwen. Hun dromen zetten ze meestal opzij. Toch moedigen we hen aan om te blijven dromen, ook als dit niet gemakkelijk is.”

Alfredo komt uit Venezuela en wacht sinds enkele maanden in het asielcentrum van Broechem op een mogelijke erkenning. “Wat ik nodig heb, is een nieuwe kans”, getuigt hij. “In Venezuela had ik een import/exportbedrijf. De hyperinflatie, politieke repressie, extreme schaarste maken het onmogelijk om daar nog te leven, studeren of werken.  Kinderen moeten op zoek naar eten tussen het vuilnis. Ik heb contacten met voedingsproducenten in Venezuela, Bolivia, Peru ... Mijn droom is om hier deze ervaring, kennis én contacten in te zetten in een nieuwe job.”

HR en werkgevers aarzelen

Nochtans kunnen we deze talenten hard gebruiken op de huidige arbeidsmarkt waar een groeiend aantal vacatures, gecombineerd met een mismatch in vaardigheden en een verouderende beroepsbevolking voor de nodige uitdagingen zorgen. Toch aarzelen heel wat werkgevers om vluchtelingen en migranten in dienst te nemen. Waarom?

“HR-managers ontbreken specifieke competenties en hulpmiddelen voor een succesvolle interactie met vluchtelingen en migranten. Ze aarzelen want als het mislukt, wordt er met de vinger naar hen gewezen”, zegt Nathalie Bekx, CEO van Trendhuis dat als Belgische partner betrokken is bij het Europese COME-IN-project. COME IN staat voor COMpetences in Enterprises on INtegration. Het is een tweejarig Erasmus+-traject waarbij de deelnemende organisaties uit zes landen (Duitsland, Oostenrijk, België, Griekenland, Bulgarije en Italië) bedrijven en organisaties training aanbieden om hen te helpen bij de integratie van vluchtelingen op de werkplek.

"HR-managers ontbreken specifieke competenties en hulpmiddelen voor een succesvolle interactie met vluchtelingen en migranten."

Nathalie Bekx, Trendhuis

Goed voor het bedrijfsimago én ervaring en competenties

Een COME-IN-onderzoek bij 185 respondenten, vnl. werkgevers, geeft alvast enig inzicht in de behoeften van bedrijven en organisaties die vluchtelingen en immigranten willen tewerkstellen. Opvallend is dat vaak softe zaken naar voren worden geschoven als troef om vluchtelingen en migranten aan te werven. Denk aan een verbeterd cultureel bewustzijn op de werkplek, nieuwe perspectieven en verbreding van de horizon, positieve impact op bedrijfsimago

“Het zijn normen waarvoor men vaak niet afgerekend wordt in de raad van bestuur. Het draait vaak om imago. Is dat niet jammer? Dat is toch geen echte motivator om een medewerker aan te werven? Als je van een nieuwe collega geen knowhow en competenties verwacht, waarom werf je hem dan aan?”, vraagt Nathalie Bekx zich af.

De voordelen voor het bedrijf gaan immers verder dan imago en culturele verrijking. Een vluchteling draagt ook bij met zijn kennis, vaardigheden en ervaring, is vaak zeer gemotiveerd en geëngageerd, nederig en dankbaar. Vluchtelingen kunnen eveneens deuren open naar nieuwe consumenten en markten en een stuk verlichting brengen bij knelpuntberoepen. Maar uiteraard zijn er ook uitdagingen zoals de beperkte talenkennis, de integratie in de bedrijfscultuur en mogelijke spanningen onder het personeel.

Waarop loopt de rekrutering vaak vast?

De taal vormt duidelijk de grootste barrière, maar ook het gebrek aan kennis en informatie bij de werkgevers, de rechtsonzekerheid en de extra werklast vormen stevige drempels.

Op de vraag welke competenties vereist zijn op de werkplek, komen weinig verrassende antwoorden: zelforganisatie/zelfdiscipline, flexibiliteit en aanpassingsvermogen, persoonlijke ethiek en verantwoordelijkheidsgevoel, teamwerk, communicatie- en sociale vaardigheden, creatief denken, kritische denken … “Voor ons lijken dit evidente zaken, maar voor vluchtelingen ligt dit niet altijd voor de hand”, merkt Nathalie Bekx op. “Deze mensen komen vaak uit landen waar (kritisch) denken op de werkplaats niet getolereerd wordt, wel bevelen opvolgen. Ook op tijd komen is hier veel belangrijker dan in sommige andere landen.”

Award: Tewerkstelling van vluchtelingen 

Logo Trendhuis

Uit het transnationaal onderzoek blijkt dat werkgevers nog heel wat opleiding en ondersteuning kunnen gebruiken: algemene informatie, hulp bij juridische kwesties, rond mentorschap en leren op het werk, beoordelen van competenties, financiering, onboarding … Voorbeelden van succesvolle aanpakken en goede integratiemaatregelen inspireren ook.

Het Europese project COME IN biedt daarom een uitgebreid trainingspakket aan rond de tewerkstelling van vluchtelingen en migranten, gecombineerd met een open online ruimte en community en validering en certificatie van persoonlijke, sociale en organisatorische competenties binnen informeel leren (via LEVEL-5). 

Daarnaast reikt COME IN een award uit aan een organisatie die een vluchteling of een persoon met een migratieachtergrond succesvol in dienst heeft. Heel wat organisaties vertellen hun inspirerend verhaal op het Europese COME IN-congres op 24 september 2019 in Mechelen.

Grote moeilijkheid is om deze vaardigheden te testen, gecombineerd met de erkenning van diploma’s en beroepservaring. Hoe kan je vluchtelingen en migranten beoordelen als geschikt of niet voor een job? Trendhuis ontwikkelde daarom Time4YourTalent, een competentiebeoordeling via een talentenscan, op basis van de LEVEL-5-methode.

Mag je wel een vluchteling of immigrant aanwerven?

En dan is er nog de juridische kant. Voor vele werkgevers is dit een kluwen waarin ze geen inzicht krijgen. Nochtans is het niet zo moeilijk, maar de informatie zit verspreid, vindt Nathalie Bekx. Ze geeft in grote lijnen aan wat je als werkgever moet doen. Check twee zaken:

  1. Verblijft de kandidaat legaal in België of niet? Dat zie je op zijn verblijfsdocument dat nog niet vervallen mag zijn (attest van immatriculatie model A of elektronische vreemdelingenkaart A of B).
  2. Mag de kandidaat werken? Vraag naar de arbeidskaart C en check ook de vervaldatum. Een erkende vluchteling is hiervan vrijgesteld.

Bij de VDAB kunnen bedrijven trajecten aanvragen die helpen bij de tewerkstelling, zoals Nederlands op de werkvloer, jobcoaching, werkplekleren (IBO, opleidingsstage, beroepsinlevingsstage, opleiding met stage op de werkvloer), werkervaringsstage, beroepsverkennende stage. Via artikel 60 kunnen vluchtelingen in de sociale economie worden tewerkgesteld.

“Willen we meer vluchtelingen en migranten aan de slag krijgen, dan is het van belang om werkgevers en HR goed te informeren over hoe ze vluchtelingen kunnen aanwerven en wat ze ervan kunnen verwachten. Zo verlaag je drempels en creëer je kansen”, besluit Nathalie Bekx.

Publicatiedatum: 13/06/2019 - 09:16
Auteur: Katleen Weytjens

HRM

19/09/19 - 07:18 Alternatieve mobiliteitsoplossingen nog steeds populair19/09/19 - 07:10 Mobiliteit? Stress!!05/09/19 - 06:16 Werkgevers onderschatten het belang van flexibele verloning22/08/19 - 07:13 6 maatregelen om inzetbaarheid te stimuleren01/08/19 - 06:19 Mobiliteitsvergoeding of mobiliteitsbudget?25/07/19 - 06:57 Even afwezig op het werk?11/07/19 - 06:45 Ouderschapsverlof: een maand zomervakantie met de kinderen04/07/19 - 06:28 Vrouwen betalen hogere prijs voor hun fouten20/06/19 - 07:15 2019: Talentmanagers en leerexperten zetten in op psychologische thema’s13/06/19 - 07:24 1 op de 20 arbeidscontracten in 2018 is met ex-werknemer

Arbeidsmarkt & -beleid

19/09/19 - 07:20 Millennials schatten bedrijven niet hoog in19/09/19 - 07:16 Wat doet digitaal met medewerkers?19/09/19 - 07:15 Ben jij een data-scientist?12/09/19 - 07:43 Wie durft zich ‘digital leader’ noemen?12/09/19 - 07:42 AI in HR: op zoek naar de droommatch12/09/19 - 06:53 Kankerdiagnose weegt op loongroei van jonge vrouwen05/09/19 - 07:37 Digitale transformatie: hoe doe je dat?05/09/19 - 07:32 Wat we van kinderen kunnen leren over leren29/08/19 - 06:31 Uitzendbureau wil woonwijk bouwen voor arbeidsmigranten20/08/19 - 17:08 Zin om jongeren warm te maken voor STEM?

Leiderschap

05/09/19 - 06:13 Verbied jij je werknemer te appen in de auto?25/07/19 - 06:58 Hou je millennials aan boord!18/07/19 - 07:16 Diversiteit is geen zegen voor een team13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?

Juridisch

12/09/19 - 06:41 De bedrijfswagen, achillespees van de arbeidsmarkt29/08/19 - 07:33 Loonbeslag, wat doe je ermee?22/08/19 - 06:34 Kan een werknemer afstand doen van zijn rechten?01/08/19 - 07:26 Zijn geschenken een vorm van loon?18/07/19 - 07:52 Nu is het genoeg! Tijd voor een tuchtsanctie04/07/19 - 07:16 Wat met de groepsverzekering bij ontslag?27/06/19 - 06:13 Na de deelfiets, de deelauto en de deelstep: nu ook de deelmedewerker?20/06/19 - 07:27 Wees niet te zuinig met verlof!06/06/19 - 06:53 Hoe kan je rsz-bijdragen op ecocheques vermijden?22/05/19 - 18:07 Randstad Werkpocket: sociaal- en arbeidsrecht in je virtuele broekzak

Blog

16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit

Jobhop

19/09/19 - 06:53 Jobhop: Inge Vissers19/09/19 - 06:52 Jobhop: Mieke Vandewaetere18/09/19 - 06:50 Jobhop: Petra Simons11/09/19 - 17:02 Jobhop: Sofie Segers11/09/19 - 17:01 Jobhop: Jessie Adam11/09/19 - 16:45 Jobhop: Tracy Van den Wijngaert05/09/19 - 06:44 Jobhop: Bart De Neve05/09/19 - 06:29 Jobhop: Irene Borselli en Liesbet Surkyn05/09/19 - 06:22 Jobhop: Anja Anthonissen05/09/19 - 06:16 Jobhop: Kobe Verdonck

Events

03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)23/04/19 - 21:58 HR innov & tech Day16/04/19 - 21:03 Congres HR in de Zorg 201920/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 2018

Dossiers

05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging