Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?

Wie overweegt om een vluchteling of immigrant aan te werven, doet dit soms om het bedrijfsimago te boosten of de medewerkers meer cultureel bewust te maken. Prima. Maar heb je ook al stilgestaan bij de waaier aan talenten en inzichten die je binnenbrengt? Het is een mooie kans op deze krappe arbeidsmarkt. Hoe pak je het concreet aan?

We moeten eerlijk zijn: België scoort helemaal niet goed in de tewerkstelling van migranten. De werkgelegenheidsgraad van niet-EU-immigranten is hier het laagste van de hele EU. Bovendien is de kloof met de werkgelegenheidsgraad van autochtonen bij de grootste, berekende Eurostat, de statistische dienst van de Europese Unie.

42% van de anderstalige werkzoekenden met een migratieachtergrond stroomt door naar werk (cijfer VDAB). Een op vier asielzoekers vindt werk na een jaar, maar vaak in een slecht statuut (Steunpunt Werk, 2018). De meeste asielzoekers in België in 2018 kwamen uit Syrië, Palestina en Afghanistan.

“Wat ik nodig heb, is een nieuwe kans”

Met een job krijgt de vluchteling meer zelfstandigheid en onafhankelijkheid, leert hij sneller de taal en geraakt hij sneller geïntegreerd in de lokale gemeenschap. “Bij de kringloopwinkels werken er heel wat vluchtelingen, met allerhande diploma’s”, vertelt Gunter Van Reusel (Verantwoordelijke Loskade & Meubellogistiek - De Kringwinkel Antwerpen). “Ze zijn gewoon blij dat ze een job hebben, eender wat, waardoor ze een leven kunnen opbouwen. Hun dromen zetten ze meestal opzij. Toch moedigen we hen aan om te blijven dromen, ook als dit niet gemakkelijk is.”

Alfredo komt uit Venezuela en wacht sinds enkele maanden in het asielcentrum van Broechem op een mogelijke erkenning. “Wat ik nodig heb, is een nieuwe kans”, getuigt hij. “In Venezuela had ik een import/exportbedrijf. De hyperinflatie, politieke repressie, extreme schaarste maken het onmogelijk om daar nog te leven, studeren of werken.  Kinderen moeten op zoek naar eten tussen het vuilnis. Ik heb contacten met voedingsproducenten in Venezuela, Bolivia, Peru ... Mijn droom is om hier deze ervaring, kennis én contacten in te zetten in een nieuwe job.”

HR en werkgevers aarzelen

Nochtans kunnen we deze talenten hard gebruiken op de huidige arbeidsmarkt waar een groeiend aantal vacatures, gecombineerd met een mismatch in vaardigheden en een verouderende beroepsbevolking voor de nodige uitdagingen zorgen. Toch aarzelen heel wat werkgevers om vluchtelingen en migranten in dienst te nemen. Waarom?

“HR-managers ontbreken specifieke competenties en hulpmiddelen voor een succesvolle interactie met vluchtelingen en migranten. Ze aarzelen want als het mislukt, wordt er met de vinger naar hen gewezen”, zegt Nathalie Bekx, CEO van Trendhuis dat als Belgische partner betrokken is bij het Europese COME-IN-project. COME IN staat voor COMpetences in Enterprises on INtegration. Het is een tweejarig Erasmus+-traject waarbij de deelnemende organisaties uit zes landen (Duitsland, Oostenrijk, België, Griekenland, Bulgarije en Italië) bedrijven en organisaties training aanbieden om hen te helpen bij de integratie van vluchtelingen op de werkplek.

"HR-managers ontbreken specifieke competenties en hulpmiddelen voor een succesvolle interactie met vluchtelingen en migranten."

Nathalie Bekx, Trendhuis

Goed voor het bedrijfsimago én ervaring en competenties

Een COME-IN-onderzoek bij 185 respondenten, vnl. werkgevers, geeft alvast enig inzicht in de behoeften van bedrijven en organisaties die vluchtelingen en immigranten willen tewerkstellen. Opvallend is dat vaak softe zaken naar voren worden geschoven als troef om vluchtelingen en migranten aan te werven. Denk aan een verbeterd cultureel bewustzijn op de werkplek, nieuwe perspectieven en verbreding van de horizon, positieve impact op bedrijfsimago

“Het zijn normen waarvoor men vaak niet afgerekend wordt in de raad van bestuur. Het draait vaak om imago. Is dat niet jammer? Dat is toch geen echte motivator om een medewerker aan te werven? Als je van een nieuwe collega geen knowhow en competenties verwacht, waarom werf je hem dan aan?”, vraagt Nathalie Bekx zich af.

De voordelen voor het bedrijf gaan immers verder dan imago en culturele verrijking. Een vluchteling draagt ook bij met zijn kennis, vaardigheden en ervaring, is vaak zeer gemotiveerd en geëngageerd, nederig en dankbaar. Vluchtelingen kunnen eveneens deuren open naar nieuwe consumenten en markten en een stuk verlichting brengen bij knelpuntberoepen. Maar uiteraard zijn er ook uitdagingen zoals de beperkte talenkennis, de integratie in de bedrijfscultuur en mogelijke spanningen onder het personeel.

Waarop loopt de rekrutering vaak vast?

De taal vormt duidelijk de grootste barrière, maar ook het gebrek aan kennis en informatie bij de werkgevers, de rechtsonzekerheid en de extra werklast vormen stevige drempels.

Op de vraag welke competenties vereist zijn op de werkplek, komen weinig verrassende antwoorden: zelforganisatie/zelfdiscipline, flexibiliteit en aanpassingsvermogen, persoonlijke ethiek en verantwoordelijkheidsgevoel, teamwerk, communicatie- en sociale vaardigheden, creatief denken, kritische denken … “Voor ons lijken dit evidente zaken, maar voor vluchtelingen ligt dit niet altijd voor de hand”, merkt Nathalie Bekx op. “Deze mensen komen vaak uit landen waar (kritisch) denken op de werkplaats niet getolereerd wordt, wel bevelen opvolgen. Ook op tijd komen is hier veel belangrijker dan in sommige andere landen.”

Award: Tewerkstelling van vluchtelingen 

Logo Trendhuis

Uit het transnationaal onderzoek blijkt dat werkgevers nog heel wat opleiding en ondersteuning kunnen gebruiken: algemene informatie, hulp bij juridische kwesties, rond mentorschap en leren op het werk, beoordelen van competenties, financiering, onboarding … Voorbeelden van succesvolle aanpakken en goede integratiemaatregelen inspireren ook.

Het Europese project COME IN biedt daarom een uitgebreid trainingspakket aan rond de tewerkstelling van vluchtelingen en migranten, gecombineerd met een open online ruimte en community en validering en certificatie van persoonlijke, sociale en organisatorische competenties binnen informeel leren (via LEVEL-5). 

Daarnaast reikt COME IN een award uit aan een organisatie die een vluchteling of een persoon met een migratieachtergrond succesvol in dienst heeft. Heel wat organisaties vertellen hun inspirerend verhaal op het Europese COME IN-congres op 24 september 2019 in Mechelen.

Grote moeilijkheid is om deze vaardigheden te testen, gecombineerd met de erkenning van diploma’s en beroepservaring. Hoe kan je vluchtelingen en migranten beoordelen als geschikt of niet voor een job? Trendhuis ontwikkelde daarom Time4YourTalent, een competentiebeoordeling via een talentenscan, op basis van de LEVEL-5-methode.

Mag je wel een vluchteling of immigrant aanwerven?

En dan is er nog de juridische kant. Voor vele werkgevers is dit een kluwen waarin ze geen inzicht krijgen. Nochtans is het niet zo moeilijk, maar de informatie zit verspreid, vindt Nathalie Bekx. Ze geeft in grote lijnen aan wat je als werkgever moet doen. Check twee zaken:

  1. Verblijft de kandidaat legaal in België of niet? Dat zie je op zijn verblijfsdocument dat nog niet vervallen mag zijn (attest van immatriculatie model A of elektronische vreemdelingenkaart A of B).
  2. Mag de kandidaat werken? Vraag naar de arbeidskaart C en check ook de vervaldatum. Een erkende vluchteling is hiervan vrijgesteld.

Bij de VDAB kunnen bedrijven trajecten aanvragen die helpen bij de tewerkstelling, zoals Nederlands op de werkvloer, jobcoaching, werkplekleren (IBO, opleidingsstage, beroepsinlevingsstage, opleiding met stage op de werkvloer), werkervaringsstage, beroepsverkennende stage. Via artikel 60 kunnen vluchtelingen in de sociale economie worden tewerkgesteld.

“Willen we meer vluchtelingen en migranten aan de slag krijgen, dan is het van belang om werkgevers en HR goed te informeren over hoe ze vluchtelingen kunnen aanwerven en wat ze ervan kunnen verwachten. Zo verlaag je drempels en creëer je kansen”, besluit Nathalie Bekx.

Publicatiedatum: 13/06/2019 - 09:16
Auteur: Katleen Weytjens

HRM

16/07/20 - 06:54 Je werknemers op vakantie in eigen land? De fiets biedt mogelijkheden02/07/20 - 08:33 Welke nieuwe maatregelen hebben een impact op je organisatie?18/06/20 - 07:46 Heb je deze alternatieven voor ontslag al gecheckt?18/06/20 - 07:46 Wat als ontslagen onvermijdelijk zijn?18/06/20 - 07:46 Geef indianenverhalen geen kans: communiceer!28/05/20 - 07:35 Dubbel vakantiegeld is er, nu de vakantie nog14/05/20 - 06:45 Er is weer tijd voor opleiding14/05/20 - 06:42 Relance: focus op mentaal welzijn van je werknemers14/05/20 - 06:08 Hoe schakel ik jobstudenten in bij de heropstart?30/04/20 - 07:25 Werknemers zijn angstig en gespannen, maar evenzeer alert, vastberaden en energiek

Arbeidsmarkt & -beleid

02/07/20 - 12:01 Vormingsfonds voor Uitzendkrachten wordt Travi02/07/20 - 09:10 Jongeren zoeken sneller naar job door coronacrisis11/06/20 - 06:26 Verder studeren? Niet twijfelen11/06/20 - 06:25 Straf: 4 op 10 werknemers geen interesse in opleiding28/05/20 - 07:12 Minder vliegen, minder jobs?30/04/20 - 07:40 Werknemers willen momenteel niet veranderen van job30/04/20 - 07:28 Uitzendactiviteit valt met bijna helft terug27/04/20 - 10:35 2 op 3 bedrijven blijven aanwerven12/03/20 - 07:10 Hoe maak je als werkgever werken duurzaam?12/03/20 - 07:01 Autonomie en flexibiliteit, alstublieft!

Leiderschap

14/05/20 - 06:39 Mag ik nog de lift nemen?16/04/20 - 08:53 Ruim 2 op de 3 collega’s zijn ook vrienden12/03/20 - 07:01 Wil je digitale transformatie? Zorg dan voor leiderschap25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels

Juridisch

16/07/20 - 06:55 Het corona-tijdskrediet: iets voor jouw medewerkers?15/07/20 - 18:43 Tijdelijke werkloosheid vanaf september: zo ben je mee30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers

Blog

16/07/20 - 06:53 Naar een kwaliteitslabel voor het thuiskantoor11/06/20 - 06:54 Een inclusieve mentaliteit opbouwen in je team, hoe doe je dat?28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn

Jobhop

02/07/20 - 12:17 Jobhop: Walter De Roey02/07/20 - 12:14 Jobhop: Jan Dekeyser02/07/20 - 12:14 Jobhop: Veronique Hofman02/07/20 - 06:33 Jobhop: Arne Schaumont17/06/20 - 21:28 Jobhop: Ness Sbai17/06/20 - 21:27 Jobhop: Hilde Janssens17/06/20 - 21:26 Jobhop: Werner Dignef28/05/20 - 06:36 Jobhop: Géraldine Van Ael28/05/20 - 06:35 Jobhop: Tom Verstraeten28/05/20 - 06:31 Jobhop: Kimberley Huygen

Events

15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala05/03/20 - 11:38 Integraal Talentbeheer01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 2019

Dossiers

18/06/20 - 07:46 Dossier: Ontslag09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching