Een bedrijf is net als een stam

Nu denk je misschien spontaan aan koppensnellers, bedoeïenen, de Masaï… De gelijkenissen tussen zo’n stam (tribe) en een organisatie die zie je niet zo onmiddellijk. En toch zijn ze er, aldus corporate antropoloog Danielle Braun en auteur van ‘De corporate tribe’ en ‘Building tribes’.

Naar aanleiding van haar keynote op het congres HR in de Zorg, lazen we haar laatste boek ‘Building tribes’ en vroegen haar naar de gelijkenissen tussen stam en bedrijf.

De employee journey lijkt ontzettend goed parallel te lopen met het pad dat een mens volgt in zijn tribe: introductie in de tribe door geboorte, huwelijk, … - meewerken, meeleven, groeien, … in de tribe – verlaten van de tribe door overlijden, verhuis, …
Waar we in een tribe daarvoor allerhande rituelen hebben, blijkt dit in organisaties nog vaak te ontbreken. Met uitzondering misschien van het onthaal van een nieuwe medewerker.

Wat kunnen de voordelen zijn voor een organisatie om daar toch extra aandacht aan te besteden?

Danielle Braun: “Rituelen helpen ons om het gewone, dagelijkse te scheiden van het bijzondere, van de speciale momenten. We hebben cultuur nodig om de dagelijkse chaos van samen leven en samen werken te ordenen. Rituelen zijn er voor de speciale momenten, voor het ongewone, om overgangen van oud naar nieuw te benadrukken en gemakkelijk te laten verlopen. Daarom zijn ze ook in organisaties belangrijk. Ze waarschuwen het neurologisch systeem van mensen om waakzaam te zijn, dat er een andere tijd aankomt, dat het tijd is voor vernieuwing. Rituelen maken ons alert en open.”

Als we de start van de employee journey zien als het toetreden tot een tribe, wat zijn dan tips om iemand zo goed mogelijk welkom te heten/te begeleiden in de tribe?

Wie is Danielle Braun?

Dr. Danielle Braun is corporate antropoloog, spreker en directeur van de Academie voor Organisatiecultuur. Ze is tevens auteur van De Corporate Tribe (Managementboek van het Jaar 2016), Building Tribes en Da's gek.

Ze stond 25 jaar met haar voeten in de corporate klei als manager / bestuurder. Danielle reist de wereld rond op zoek naar manieren om tribes te bouwen en leiders sterk te maken. Ze maakt organisaties graag klaar voor verandering. Ze is expert op het gebied van organisatiecultuur en leiderschap. Een sparringpartner voor boards. Haar motto: ‘een mens is niet los verkrijgbaar’.

Danielle Braun: “Zorg voor ontmoeting, zorg dat de nieuwkomer een maatje of buddy heeft. Geef hem de ruimte om de organisatie te leren kennen en rond te kijken. Gun een nieuwe leider of manager ‘lummeltijd’ en 100 dagen van kennismaking en reflectie voordat hij beslissingen moet nemen. Gun iemand ook verschillende rollen: laat een medewerker bijvoorbeeld een ‘klant journey’ maken. Dit lijkt tijd te kosten, maar het levert tegelijkertijd zoveel op. Je kunt maar tijdelijk fris en nieuw zijn. Peil daarom naar de indrukken van de nieuwkomer na die eerste 100 dagen. Het geeft je waardevolle informatie.”

In onze stam steken we vaak veel tijd en geld in het vieren van een geboorte of een huwelijk. Maar als we bedrijven of teams samenvoegen, is er weinig tijd en geld om deze verandering te begeleiden.

Wat is jouw advies voor het samenbrengen van teams, organisaties, …?

Danielle Braun: “‘Een fusie is net een huwelijk’ is mijn credo. Alles wat in relatievorming geldt, geldt ook bij fusie en samenwerking. We moeten bespreken waar we gaan wonen, of ik plaats maak voor jouw ideeën en manier van werken, of we monogaam zijn (alleen samen fuseren) of polygaam (doen er nog andere partijen mee), of we een gelijkwaardige relatie hebben of dat er sprake is van een machtsverschil, hoe we ons netwerk op de hoogte brengen, welke feesten we vieren en of we ook een vrijgezellenfeestje met de oude collega’s houden?”

Nieuwsgierig naar meer?

Je kan Danielle Braun aan het werk horen op het congres ‘HR in de Zorg’, op donderdag 6 juni in Affligem. Meer info op www.hrindezorg

Eén van de organisatietrends die de laatste jaren opkomt, is de omvorming naar zelfsturende teams. Hoe passen die in het concept van de moderne tribe?

Danielle Braun: “Zelfsturing is best een lastig concept. Zeker als je met een antropologische bril naar organisaties kijkt. Of we het nu leuk vinden of niet; mensen zijn tribale, hiërarchische wezens. We hebben verticale structuren nodig. Als je de formele structuren weghaalt, ontstaan er informele vormen van macht en ranking. Hier moet je iets mee. Hoewel ik ook successen zie, zie ik veel zelfsturing daardoor moeizaam verlopen. Zelfsturing moet je leren. Je studerende kinderen schop je ook niet zomaar op kot met de opdracht ‘wees nu zelfstandig’.”

In het boek wordt het begrip ‘Harry’ geïntroduceerd. Het staat voor de persoon die als iedereen rechts kijkt, ook eens links kijkt. Diegene die ‘misschien moeten we het eens van een andere kant bekijken’ zegt, die wel eens tegen de stroom in durft gaan, eens gek doet. Vaak zuchten we als Harry het woord neemt in een vergadering, want net als we dachten een consensus te hebben, heeft hij zijn bedenkingen. Maar vaak hebben Harry’s een succesvol idee waaraan niemand dacht of slagen ze erin om een patstelling in een vergadering terug los te krijgen. Vernieuwing komt vaak van Harry’s.

In het sollicitatieproces zijn we echter al te vaak op zoek naar de ‘match’ met de organisatie en met onze waarden. Harry’s vallen daardoor soms uit de boot.

Moeten we bij aanwerving ook eens durven gaan voor de Harry? Hoe kunnen we hen aan boord halen of identificeren?

Danielle Braun: “Zeker! Door stelselmatig te vragen in elk overleg of bij elk gesprek ‘wie heeft er nog een heel ander idee’ of ‘wat heb jij nodig om mee te blijven doen’ zorg je dat alle stemmen gehoord blijven worden en maak je plaats voor Harry’s. Harry’s staan symbool voor diversiteit, vrijheid en vieren van verschillen. In plaats van te zeggen ‘Doe normaal!’, kunnen we hen beter vragen ‘Hoe zie jij het vanuit jouw perspectief?’ Ze vormen een absolute meerwaarde voor organisaties die willen innoveren.”

Als we naar de wereld vandaag kijken, zien we tribes veranderen door allerhande maatschappelijke veranderingen (milieu, economie, oorlog, …).

Welke uitdagingen ziet u bij deze veranderingen, die ook voor organisaties in de toekomst belangrijk zullen zijn?

Danielle Braun: “Ik zie dat we ons terugtrekken in eigen politieke, religieuze, sociale tribes en bubbles van gemeenschappelijk gedachtengoed omdat we veel angst en onveiligheid ervaren. Vragen blijven stellen aan elkaar en buiten je eigen bubble blijven denken, vind ik belangrijk. Leve het debat en de dialoog. Reageer niet te snel overgevoelig als je eens wordt pijn gedaan met een grap of tweet. Zelf doe ik actief mijn best om vrienden te hebben aan linker- en rechterzijde van het politiek spectrum en om internetalgoritmes breed te houden. Om ook opiniemakers, religieuze leiders, maatschappelijke organisaties, journalisten, kunstenaars met meningen die ver buiten de mijne liggen te volgen en oprecht nieuwsgierig te zijn.”

Wat kan de rol van HR hierin zijn?

Danielle Braun: “Denk als HR-medewerker goed na over je eigen bubbles, ideologische voorkeuren en vanzelfsprekendheden. Ben je echt neutraal? Maak je ruimte voor tegengestelde meningen? Echte diversiteit gaat veel verder dan streefcijfers en de vraag wat je al dan niet op je hoofd draagt. Het gaat over alle stemmen horen en besluiten nemen zonder verliezers.”

Tekst: vzw Vorm

Publicatiedatum: 09/05/2019 - 06:43

HRM

18/10/19 - 11:13 Emmaüs wordt HR-ambassadeur 201918/10/19 - 07:50 EMMAüS: Gezamenlijke visietekst vormt stevige basis voor maatwerk17/10/19 - 07:15 Werkgevers steeds flexibeler met arbeidstijd17/10/19 - 06:42 Burn-outpreventie bij UZA: Hoe kleurt je dag?03/10/19 - 07:15 Hoe zet je een online leerplatform op?26/09/19 - 06:30 Mogen we nog ongelukkig zijn?19/09/19 - 07:18 Alternatieve mobiliteitsoplossingen nog steeds populair19/09/19 - 07:10 Mobiliteit? Stress!!05/09/19 - 06:16 Werkgevers onderschatten het belang van flexibele verloning22/08/19 - 07:13 6 maatregelen om inzetbaarheid te stimuleren

Arbeidsmarkt & -beleid

17/10/19 - 06:47 Wat zijn de 10 buzzwoorden in cv’s?16/10/19 - 19:30 1 op de 7 werknemers in België is niet-Belg10/10/19 - 06:50 Waar zoeken Belgen naar een job?09/10/19 - 17:05 Mediahuis en DPG Media lanceren nieuwe JOBAT26/09/19 - 07:15 HR Pros … we are the ones!26/09/19 - 06:38 Ontdek de échte bedrijfswaarden19/09/19 - 07:20 Millennials schatten bedrijven niet hoog in19/09/19 - 07:16 Wat doet digitaal met medewerkers?19/09/19 - 07:15 Ben jij een data-scientist?12/09/19 - 07:43 Wie durft zich ‘digital leader’ noemen?

Leiderschap

05/09/19 - 06:13 Verbied jij je werknemer te appen in de auto?25/07/19 - 06:58 Hou je millennials aan boord!18/07/19 - 07:16 Diversiteit is geen zegen voor een team13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?

Juridisch

10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?26/09/19 - 07:14 Kies vooral het juiste paritair comité12/09/19 - 06:41 De bedrijfswagen, achillespees van de arbeidsmarkt29/08/19 - 07:33 Loonbeslag, wat doe je ermee?22/08/19 - 06:34 Kan een werknemer afstand doen van zijn rechten?01/08/19 - 07:26 Zijn geschenken een vorm van loon?18/07/19 - 07:52 Nu is het genoeg! Tijd voor een tuchtsanctie04/07/19 - 07:16 Wat met de groepsverzekering bij ontslag?

Blog

03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren

Jobhop

16/10/19 - 20:31 Jobhop: Katrien De Pillecyn16/10/19 - 20:25 Jobhop: Olivier Van den Broecke16/10/19 - 20:20 Jobhop: Fabienne Cornelis10/10/19 - 07:36 Jobhop: Jan Bouwen10/10/19 - 07:33 Jobhop: Isabeau Van Zeebroeck10/10/19 - 06:59 Jobhop: Frederik Heylen03/10/19 - 07:14 Hilde Crevits wordt nieuwe Vlaams minister van Werk03/10/19 - 07:12 Jobhop: Erik Van den Branden03/10/19 - 07:08 Jobhop: André Swannet03/10/19 - 07:07 Jobhop: Peggy Everaert

Events

03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee

Dossiers

17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging