Hoog tijd voor actie, HR!

Artikel in partnerschap met AcertaDOSSIER (RE)MATCHING - De werkgever die erin slaagt om talent ‘op te delven’ en te ‘ontginnen’, zal succesvol zijn. Dat is althans het pleidooi van Chris Wuytens (Acerta Consult). Ook, of zeker, in tijden van digitalisering en automatisering blijven medewerkers het belangrijkste kapitaal van organisaties. Tijd voor actie, HR!

Het hoeft nauwelijks nog betoog: er is krapte op de arbeidsmarkt. Dé gouden sleutel naar de oplossing bestaat niet. Wel zinnige aanpakken, voorstellen en best practices. Chris Wuytens, managing director van Acerta Consult, biedt handvaten om als werkgever om te gaan met deze uitdagingen.

We moeten onze talenten creatiever inzetten, is zijn overtuiging. Maar vooral: de bedrijven zijn zelf aan zet. “Wacht niet op overheid of sectorgenoten, maar pak de dingen zelf aan!”

Hoe? Door in te zetten op drie grote pijlers: talent houden, aantrekken en optimaal inzetten.

Coach je medewerkers

We moeten werk maken van werkbaar werk. De werkbaarheidsgraad in Vlaanderen neemt niet toe, integendeel. In 2016 vond amper 51% van de werknemers dat zijn werk werkzaam was. “Het is gigantisch hoeveel effect coaching heeft op de werkbaarheid van werknemers. Als mensen onvoldoende ondersteuning krijgen van hun leidinggevenden, dan struikelt 82% onder hen over een of meerdere werkbaarheidsknelpunten (psychische vermoeidheid, welbevinden op het werk, leermogelijkheden en balans werk-privé). Mét een adequate coaching halveert dit aandeel tot 41%.”

Spanning op de arbeidsmarkt, hoe erg is het?

Per openstaande vacature zijn er amper 4,2 werkzoekenden. In 2015 waren dat er nog 8,7 (cijfers VDAB). De voorbije drie jaar is het aantal kandidaten dus meer dan gehalveerd. Bij hooggeschoolden is de situatie nog nijpender, met nauwelijks 2,3 kandidaten per openstaande functie.

Ondertussen neemt het aantal ontvangen vacatures bij de VDAB verder toe (+14,5% op jaarbasis) en stijgt het aantal openstaande vacatures drastisch (+ 36,3%). Combineer dit met een dalend aantal niet-werkende werkzoekenden en het verhaal is duidelijk.

De spanning laat zich flink voelen bij de bedrijven. Volgens onderzoek van Acerta heeft deze arbeidskrapte in 72% van de ondernemingen een effect op de organisatie. Amper 5% vindt het gemakkelijk om nieuwe medewerkers te vinden. 8% grijpt naar oplossingen als opleidingen, loonsverhogingen,…

Het is duidelijk dat we hierop moeten inzetten. En op verloning op maat. Zeven op tien werknemers willen immers zelf keuzes maken rond de samenstelling van hun loonpakket. Denk bijvoorbeeld aan vakantiedagen, pensioenopbouw, firmawagen of elektrische fiets. Dat zijn verloningselementen die elke werknemer anders apprecieert in functie van zijn individuele behoeften op dat moment. Via een cafetariasysteem kan hij zelf keuzes maken met een deel van zijn verloningsbudget.

Mobiliteit is eveneens een issue: voor velen is pendelen verloren tijd, bemoeilijkt het de combinatie werk-privé en weegt het op de motivatie om te werken. Ook hier kan maatwerk helpen. “Draai de voordelen om”, raadt Chris Wuytens aan. “In plaats van verspilling aan te moedigen met tankkaarten bijvoorbeeld, zou men mensen moeten belonen als ze minder rijden.” Hij wenst de werkgevers meer creativiteit toe en maatwerk.

Er is nog potentieel

Krappe arbeidsmarkt, kandidaten aantrekken? Het goede nieuws is dat er nog potentieel is. België scoort qua participatiegraad (68%) een stuk onder het Europese gemiddelde (73,3%) en ver onder het cijfer van onze buurlanden. Een slechte score, maar met potentieel dus. Waar zouden we nog mensen kunnen activeren? Vooral bij mensen met een niet-Europese achtergrond, bij laaggeschoolden en bij mensen met een arbeidshandicap (inclusief langdurig zieken). Het aandeel oudere werknemers bij aanwerving verdubbelde bijna tussen 2011 en 2017, maar het aandeel blijft vrij beperkt (5,3% van alle aanwervingen). Een op drie nieuwe collega’s is jonger dan 25 jaar.

Bewijs van het potentieel is de case van VDAB. De Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst testte met succes een nieuwe aanpak voor vluchtelingen uit. In plaats van hen eerst in een taalbad onder te dompelen, gingen deze nieuwkomers onmiddellijk bij bedrijven aan de slag en leerden ze de taal op de werkvloer of tijdens een opleiding. Van de bijna 73.000 proefpersonen had bijna de helft (45%) na twee jaar werk. Dat is een stuk meer dan in Duitsland (27%) of Zweden (19%) bijvoorbeeld. Nog een mooie case: de VDAB en bpost werken samen om langdurig zieken op te leiden tot vrachtwagenchauffeur.

Snel weer weg

Al deze inspanningen om mensen aan te trekken hebben weinig zin, als medewerkers snel weer weg zijn. Een studie van Acerta wijst uit dat 1 op 4 werknemers met een contract van onbepaalde duur terug uit dienst is binnen het jaar na de start van de arbeidsovereenkomst. Chris Wuytens hamert daarom op het belang van onboarding. “Wie contact houdt met de nieuwe collega, nog voor die effectief aan de slag gaat, verlaagt de kans om hem of haar snel te zien vertrekken met liefst 80%. Bedrijven met een onboardingprogramma hebben een retentiegraad van 91% tegenover 30% voor wie die niet heeft. Aandacht voor de nieuwe medewerker begint zelfs nog vroeger, nog voor een contract wordt getekend. Bij het stagebeleid en in de contacten met scholen.”

Wat hebben we in huis?

Zeven op tien bedrijven hebben problemen om de medewerkers te vinden. Iedereen zal dus van strategie moeten veranderen om daaraan iets te doen.

Chris Wuytens - Acerta Consult

Een heel belangrijke component in de strijd om talent is voor Chris Wuytens het aanwezige talent optimaal inzetten. Te veel mensen zitten vast in hun job; ze hebben nood aan nieuwe uitdagingen. 1 op 3 werknemers kent zijn talenten, dankzij zijn werkgever. Dat blijkt uit Acerta-onderzoek. Maar minder dan de helft weet via welke groeipaden hij zijn talenten kan inzetten in de organisatie. Het maakt dat te veel mensen ‘prisoners’ worden: ze blijven aan de slag in hun functie maar zijn gedemotiveerd, uitgeblust. Hun betrokkenheid heeft een flinke knauw gekregen. Redenen dat ze de organisatie toch niet verlaten ondanks hun ontevredenheid is onzekerheid, onwetendheid over wat ze dan wel willen, de schrik niets anders te vinden en het feit dat ze de verworven anciënniteit niet willen prijsgeven. “Het is de reden waarom ik pleit om een duurtijd te zetten op een functie. Herbekijk om de vier jaar je functie: is dit nog wat ik wil?” (Lees ook: Alle medewerkers voetballer? Zet duurtijd op functie).

Wat houdt ons tegen om te bewegen in de organisatie? Om te veranderen van functie, team of een nieuwe rol op te nemen? Medewerkers staan hiervoor open. Ook om bij een andere werkgever tijdelijk ervaring te sprokkelen. “Mensen hebben nood aan verandering, bedrijven evenzeer. Door de digitalisering, robotisering en andere maatschappelijke evoluties moeten functies (deels) anders ingevuld worden. Als werkgever moet je hieraan werken en er met de medewerkers over in debat gaan.”

Mooie voorbeelden zie je in de chemiesector waar het Demografiefonds voor heel wat beweging zorgt en bij Familiezorg dat jaarlijks liefst 1500 nieuwe medewerkers aantrekt voor een knelpuntberoep. Creatief zijn is daar de boodschap!

Chris Wuytens eindigt met een flinke oproep naar werkgevers en zeker HR: “Zeven op tien bedrijven hebben problemen om de medewerkers te vinden. Iedereen zal dus van strategie moeten veranderen om daaraan iets te doen. Wijs niet naar de vakbonden als belemmerende factor. Neem je verantwoordelijkheid, betrek de vakbonden bij je beleid. Vakbonden zijn niet tegen coaching of rematching als ook de werknemer daarvoor te vinden is. En vaak merken we dat medewerker na de rematching weer gelukkiger aan de slag is. Daarom: onderga deze situatie niet als een voldongen feit, maar schiet in actie! Nu!

Wilt u zich verder laten inspireren?

Download dan de gezamenlijke inspiratienota van Acerta en Etion.

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'Dossier Matching & rematching'.
Publicatiedatum: 06/12/2018 - 06:43
Auteur: Katleen Weytjens

HRM

28/05/20 - 07:35 Dubbel vakantiegeld is er, nu de vakantie nog14/05/20 - 06:45 Er is weer tijd voor opleiding14/05/20 - 06:42 Relance: focus op mentaal welzijn van je werknemers14/05/20 - 06:08 Hoe schakel ik jobstudenten in bij de heropstart?30/04/20 - 07:25 Werknemers zijn angstig en gespannen, maar evenzeer alert, vastberaden en energiek16/04/20 - 11:28 Personeel ter beschikking stellen is expertenwerk16/04/20 - 07:25 Arbeidstekort of arbeidsoverschot? Werknemers delen brengt opnieuw evenwicht07/04/20 - 14:17 Digitaal sporten spijkert werkvaardigheden van jongeren bij02/04/20 - 06:44 Talentontwikkeling vanop afstand02/04/20 - 06:35 Coaches helpen zorgverleners met gratis ondersteuning

Arbeidsmarkt & -beleid

28/05/20 - 07:12 Minder vliegen, minder jobs?30/04/20 - 07:40 Werknemers willen momenteel niet veranderen van job30/04/20 - 07:28 Uitzendactiviteit valt met bijna helft terug27/04/20 - 10:35 2 op 3 bedrijven blijven aanwerven12/03/20 - 07:10 Hoe maak je als werkgever werken duurzaam?12/03/20 - 07:01 Autonomie en flexibiliteit, alstublieft!05/03/20 - 07:33 Levenslang leren is vooral zaak van hogeropgeleide werkenden20/02/20 - 09:42 Acht op tien Vlamingen werken om iets te betekenen voor de maatschappij20/02/20 - 07:33 Waar genieten werknemers het langst van hun pensioen?13/02/20 - 06:34 VDAB telt 188 knelpuntberoepen in Vlaanderen

Leiderschap

14/05/20 - 06:39 Mag ik nog de lift nemen?16/04/20 - 08:53 Ruim 2 op de 3 collega’s zijn ook vrienden12/03/20 - 07:01 Wil je digitale transformatie? Zorg dan voor leiderschap25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels

Juridisch

30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?

Blog

28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar

Jobhop

28/05/20 - 06:36 Jobhop: Géraldine Van Ael28/05/20 - 06:35 Jobhop: Tom Verstraeten28/05/20 - 06:31 Jobhop: Kimberley Huygen14/05/20 - 06:38 Jobhop: Katrien Costermans14/05/20 - 06:33 Jobhop: Katrin Naert14/05/20 - 06:31 Jobhop: Katrien Schrever30/04/20 - 07:33 Jobhop: Katrien Naert30/04/20 - 07:30 Jobhop: Geert Staelens30/04/20 - 06:29 Jobhop: Iris Masselin16/04/20 - 11:40 Jobhop: Tim De Winne

Events

15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala05/03/20 - 11:38 Integraal Talentbeheer01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 2019

Dossiers

09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?