Hoog tijd voor actie, HR!

Artikel in partnerschap met AcertaDOSSIER (RE)MATCHING - De werkgever die erin slaagt om talent ‘op te delven’ en te ‘ontginnen’, zal succesvol zijn. Dat is althans het pleidooi van Chris Wuytens (Acerta Consult). Ook, of zeker, in tijden van digitalisering en automatisering blijven medewerkers het belangrijkste kapitaal van organisaties. Tijd voor actie, HR!

Het hoeft nauwelijks nog betoog: er is krapte op de arbeidsmarkt. Dé gouden sleutel naar de oplossing bestaat niet. Wel zinnige aanpakken, voorstellen en best practices. Chris Wuytens, managing director van Acerta Consult, biedt handvaten om als werkgever om te gaan met deze uitdagingen.

We moeten onze talenten creatiever inzetten, is zijn overtuiging. Maar vooral: de bedrijven zijn zelf aan zet. “Wacht niet op overheid of sectorgenoten, maar pak de dingen zelf aan!”

Hoe? Door in te zetten op drie grote pijlers: talent houden, aantrekken en optimaal inzetten.

Coach je medewerkers

We moeten werk maken van werkbaar werk. De werkbaarheidsgraad in Vlaanderen neemt niet toe, integendeel. In 2016 vond amper 51% van de werknemers dat zijn werk werkzaam was. “Het is gigantisch hoeveel effect coaching heeft op de werkbaarheid van werknemers. Als mensen onvoldoende ondersteuning krijgen van hun leidinggevenden, dan struikelt 82% onder hen over een of meerdere werkbaarheidsknelpunten (psychische vermoeidheid, welbevinden op het werk, leermogelijkheden en balans werk-privé). Mét een adequate coaching halveert dit aandeel tot 41%.”

Spanning op de arbeidsmarkt, hoe erg is het?

Per openstaande vacature zijn er amper 4,2 werkzoekenden. In 2015 waren dat er nog 8,7 (cijfers VDAB). De voorbije drie jaar is het aantal kandidaten dus meer dan gehalveerd. Bij hooggeschoolden is de situatie nog nijpender, met nauwelijks 2,3 kandidaten per openstaande functie.

Ondertussen neemt het aantal ontvangen vacatures bij de VDAB verder toe (+14,5% op jaarbasis) en stijgt het aantal openstaande vacatures drastisch (+ 36,3%). Combineer dit met een dalend aantal niet-werkende werkzoekenden en het verhaal is duidelijk.

De spanning laat zich flink voelen bij de bedrijven. Volgens onderzoek van Acerta heeft deze arbeidskrapte in 72% van de ondernemingen een effect op de organisatie. Amper 5% vindt het gemakkelijk om nieuwe medewerkers te vinden. 8% grijpt naar oplossingen als opleidingen, loonsverhogingen,…

Het is duidelijk dat we hierop moeten inzetten. En op verloning op maat. Zeven op tien werknemers willen immers zelf keuzes maken rond de samenstelling van hun loonpakket. Denk bijvoorbeeld aan vakantiedagen, pensioenopbouw, firmawagen of elektrische fiets. Dat zijn verloningselementen die elke werknemer anders apprecieert in functie van zijn individuele behoeften op dat moment. Via een cafetariasysteem kan hij zelf keuzes maken met een deel van zijn verloningsbudget.

Mobiliteit is eveneens een issue: voor velen is pendelen verloren tijd, bemoeilijkt het de combinatie werk-privé en weegt het op de motivatie om te werken. Ook hier kan maatwerk helpen. “Draai de voordelen om”, raadt Chris Wuytens aan. “In plaats van verspilling aan te moedigen met tankkaarten bijvoorbeeld, zou men mensen moeten belonen als ze minder rijden.” Hij wenst de werkgevers meer creativiteit toe en maatwerk.

Er is nog potentieel

Krappe arbeidsmarkt, kandidaten aantrekken? Het goede nieuws is dat er nog potentieel is. België scoort qua participatiegraad (68%) een stuk onder het Europese gemiddelde (73,3%) en ver onder het cijfer van onze buurlanden. Een slechte score, maar met potentieel dus. Waar zouden we nog mensen kunnen activeren? Vooral bij mensen met een niet-Europese achtergrond, bij laaggeschoolden en bij mensen met een arbeidshandicap (inclusief langdurig zieken). Het aandeel oudere werknemers bij aanwerving verdubbelde bijna tussen 2011 en 2017, maar het aandeel blijft vrij beperkt (5,3% van alle aanwervingen). Een op drie nieuwe collega’s is jonger dan 25 jaar.

Bewijs van het potentieel is de case van VDAB. De Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst testte met succes een nieuwe aanpak voor vluchtelingen uit. In plaats van hen eerst in een taalbad onder te dompelen, gingen deze nieuwkomers onmiddellijk bij bedrijven aan de slag en leerden ze de taal op de werkvloer of tijdens een opleiding. Van de bijna 73.000 proefpersonen had bijna de helft (45%) na twee jaar werk. Dat is een stuk meer dan in Duitsland (27%) of Zweden (19%) bijvoorbeeld. Nog een mooie case: de VDAB en bpost werken samen om langdurig zieken op te leiden tot vrachtwagenchauffeur.

Snel weer weg

Al deze inspanningen om mensen aan te trekken hebben weinig zin, als medewerkers snel weer weg zijn. Een studie van Acerta wijst uit dat 1 op 4 werknemers met een contract van onbepaalde duur terug uit dienst is binnen het jaar na de start van de arbeidsovereenkomst. Chris Wuytens hamert daarom op het belang van onboarding. “Wie contact houdt met de nieuwe collega, nog voor die effectief aan de slag gaat, verlaagt de kans om hem of haar snel te zien vertrekken met liefst 80%. Bedrijven met een onboardingprogramma hebben een retentiegraad van 91% tegenover 30% voor wie die niet heeft. Aandacht voor de nieuwe medewerker begint zelfs nog vroeger, nog voor een contract wordt getekend. Bij het stagebeleid en in de contacten met scholen.”

Wat hebben we in huis?

Zeven op tien bedrijven hebben problemen om de medewerkers te vinden. Iedereen zal dus van strategie moeten veranderen om daaraan iets te doen.

Chris Wuytens - Acerta Consult

Een heel belangrijke component in de strijd om talent is voor Chris Wuytens het aanwezige talent optimaal inzetten. Te veel mensen zitten vast in hun job; ze hebben nood aan nieuwe uitdagingen. 1 op 3 werknemers kent zijn talenten, dankzij zijn werkgever. Dat blijkt uit Acerta-onderzoek. Maar minder dan de helft weet via welke groeipaden hij zijn talenten kan inzetten in de organisatie. Het maakt dat te veel mensen ‘prisoners’ worden: ze blijven aan de slag in hun functie maar zijn gedemotiveerd, uitgeblust. Hun betrokkenheid heeft een flinke knauw gekregen. Redenen dat ze de organisatie toch niet verlaten ondanks hun ontevredenheid is onzekerheid, onwetendheid over wat ze dan wel willen, de schrik niets anders te vinden en het feit dat ze de verworven anciënniteit niet willen prijsgeven. “Het is de reden waarom ik pleit om een duurtijd te zetten op een functie. Herbekijk om de vier jaar je functie: is dit nog wat ik wil?” (Lees ook: Alle medewerkers voetballer? Zet duurtijd op functie).

Wat houdt ons tegen om te bewegen in de organisatie? Om te veranderen van functie, team of een nieuwe rol op te nemen? Medewerkers staan hiervoor open. Ook om bij een andere werkgever tijdelijk ervaring te sprokkelen. “Mensen hebben nood aan verandering, bedrijven evenzeer. Door de digitalisering, robotisering en andere maatschappelijke evoluties moeten functies (deels) anders ingevuld worden. Als werkgever moet je hieraan werken en er met de medewerkers over in debat gaan.”

Mooie voorbeelden zie je in de chemiesector waar het Demografiefonds voor heel wat beweging zorgt en bij Familiezorg dat jaarlijks liefst 1500 nieuwe medewerkers aantrekt voor een knelpuntberoep. Creatief zijn is daar de boodschap!

Chris Wuytens eindigt met een flinke oproep naar werkgevers en zeker HR: “Zeven op tien bedrijven hebben problemen om de medewerkers te vinden. Iedereen zal dus van strategie moeten veranderen om daaraan iets te doen. Wijs niet naar de vakbonden als belemmerende factor. Neem je verantwoordelijkheid, betrek de vakbonden bij je beleid. Vakbonden zijn niet tegen coaching of rematching als ook de werknemer daarvoor te vinden is. En vaak merken we dat medewerker na de rematching weer gelukkiger aan de slag is. Daarom: onderga deze situatie niet als een voldongen feit, maar schiet in actie! Nu!

Wilt u zich verder laten inspireren?

Download dan de gezamenlijke inspiratienota van Acerta en Etion.

Volgende week meer in dit dossier 'Matching & rematching': wat kunnen bedrijven en sectorfederaties doen? Concrete cases ter inspiratie!

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'Dossier Matching & rematching'.
Publicatiedatum: 06/12/2018 - 06:43
Auteur: Katleen Weytjens

HRM

06/12/18 - 06:42 Horen we nog bij elkaar?29/11/18 - 06:53 6 tips om meer introverten aan te werven29/11/18 - 06:38 U hebt meer dan lonen om te belonen22/11/18 - 06:37 Studenten verpleegkunde leren medicatie toedienen via virtual reality15/11/18 - 06:59 De warrant, het overwegen waard15/11/18 - 06:59 3 op 4 beeldschermwerkers hebben wekelijks visuele klachten15/11/18 - 06:43 Bel&Bo: van harte welkom!13/11/18 - 14:46 Rekrutering: hoe verminder je gendervooroordelen?25/10/18 - 07:20 Hoe Mathieu Gijbels van elke medewerker een ‘voordenker’ maakt24/10/18 - 20:43 Mathieu Gijbels verkozen tot HR-ambassadeur 2018

Arbeidsmarkt & -beleid

28/11/18 - 20:19 Deze landen weten het best talent aan te trekken en behouden28/11/18 - 19:50 Eens freelancer, altijd freelancer22/11/18 - 06:59 “HR-dienstverlening is een antwoord op koorts op arbeidsmarkt”22/11/18 - 06:17 Belgen zoeken job in buitenland… op feestdagen15/11/18 - 06:25 VDAB promoot ‘géén ervaring’07/11/18 - 21:05 18% meer vacatures dan vorig jaar25/10/18 - 07:19 Combineren multi-jobbers jobs uit noodzaak of als uitdaging?24/10/18 - 21:09 t-groep wordt Agilitas Group24/10/18 - 21:08 House of Talents op overnamepad18/10/18 - 09:12 Pendelen: de hel of tijd om weg te dromen?

Leiderschap

05/12/18 - 14:45 Award Inclusieve Onderneming voor ‘vluchtelingenbedrijf’28/11/18 - 14:29 Deskundige jury zkt. CSR Professional of the Year 201821/11/18 - 10:04 “Een titel als CSR Professional of the Year opent deuren”08/11/18 - 07:30 GDPR naleven: geen onmogelijke opdracht08/11/18 - 07:20 Nomineer nu de CSR Professional of the Year 2018!07/11/18 - 16:35 Zelfsturende teams, zijn we er klaar voor?25/10/18 - 07:27 Een kompas, lichtbakens en de sherpa25/09/18 - 07:37 Vergroot je netwerk … in de fitness05/09/18 - 13:55 Hoe word je CEO?23/08/18 - 07:25 Je zal voortaan vegetariër zijn

Juridisch

06/12/18 - 07:05 Verboden te werken op feestdagen?05/12/18 - 20:43 Taxshift verhoogt nettoloon met minimum 36 euro22/11/18 - 06:55 Einde arbeidsrelatie geeft geen garantie op werkloosheidsuitkering08/11/18 - 06:34 Kan je de functie van een werknemer zomaar veranderen?18/10/18 - 07:22 Bonus: Hoe kan je voordelig belonen voor collectief lager verzuim?04/10/18 - 07:56 Stap je over naar de concurrent? Opletten!20/09/18 - 06:46 Kosten eigen aan werkgever, hoe zit dat weer?06/09/18 - 06:20 Weg met de loonkloof!23/08/18 - 07:23 Te laat op het werk, dus geen loon?09/08/18 - 06:36 Was het vrije keuze of keuze onder dwang?

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

05/12/18 - 16:40 Jobhop: Eric Sergeant05/12/18 - 16:32 Jobhop: Valérie Nerinckx05/12/18 - 16:23 Jobhop: Carla Borremans05/12/18 - 16:19 Jobhop: Dries Adams29/11/18 - 08:35 Jobhop: Daisy Korthout29/11/18 - 08:30 Jobhop: Jelske Janssens29/11/18 - 08:26 Jobhop: Brecht Vermeersch29/11/18 - 07:00 Jobhop: Wim Focquet22/11/18 - 08:20 Jobhop: Valerie Deweirdt21/11/18 - 15:00 Jobhop: Ezra Dessers

Events

08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year - NOMINEER NU!24/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.0

Dossiers

06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching12/10/18 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken