Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet

BLOG Tanja Verheyen - Demotie wordt inherent aan onze carrières, waarom dan die stap terug niet omarmen? Drempels op verschillende niveaus maken van demotie een moeilijke horde, maar eenmaal over die horde, zie je de vele voordelen.

Tanja VerheyenGastauteur: Tanja Verheyen, expert demotie en auteur van het boek 'Demotie werkt'

Stijn Baert, professor economie aan de UGent, vertelde het al in de nieuwjaarskrant, toen De Tijd hem vroeg om in zijn glazen bol te kijken naar de trends die op ons afkomen: arbeidskrachten moeten wendbaar zijn en continu bijscholen want the machine age is coming. Ook in mijn boek ‘Demotie werkt’ schets ik een aantal trends die ervoor zullen zorgen dat demotie, een stap terugzetten in je carrière, alleen maar zal toenemen in de toekomst, en the machine age is er eentje van.

Demotie bestaat uit vier elementen die al dan niet gecombineerd voorkomen. Het gaat om een functieverlaging, een loons- en autoriteitsverlaging en een verlichting van de jobinhoud. Demotie wordt inherent aan onze carrières, dat is zeker. Het kan een oplossing zijn voor heel wat actuele problemen. Waarom dan die stap terug niet gewoon omarmen? Simpel: omdat de drempels nog hoog zijn.

Demotie bespreekbaar maken binnen organisaties, neemt veel vooroordelen weg.

Gek eigenlijk, want demotie blijkt heel vaak een goed alternatief.

  • Denk bijvoorbeeld aan the war for talent. Demotie zet de juiste man/vrouw op de juiste plek binnen de organisatie, misschien heb je daarmee al een stukje van die war opgelost.
  • Of in het licht van de toenemende vergrijzing kan demotie het langer werken haalbaar maken.
  • Wanneer bedrijven aan de slag gaan met nieuwe organisatievormen zoals zelfsturende teams, moeten leidinggevenden hun rol herdefiniëren en demotie hoort daarbij.
  • Ook een topjob combineren met een topopleiding of een gezin blijft een enorme uitdaging, demotie als een tijdelijke stap terug, geeft lucht en ruimte.

Demotie voor iedereen

Waarom demoveren we dan niet massaal? Omdat er (helaas) ook heel wat obstakels zijn. In de eerste plaats vraagt het moed om als individu op te boksen tegen de vele maatschappelijk dominante opvattingen rond demotie. Denk maar aan de associaties die snel gemaakt worden: promotie is succes, demotie is mislukking. Dat zit zo tussen onze oren. Ook al geeft demotie je de opportuniteit om opnieuw met goesting te gaan werken, opnieuw het gevoel te krijgen dat je je job aankan, opnieuw alles gecombineerd te krijgen of opnieuw nieuwe uitdagingen aan te gaan, niemand wil als mislukkeling worden weggezet.

Het voordeel van een demotie-cao is dat iedereen weet wat er gebeurt als je om demotie vraagt.

Demotie bespreekbaar maken binnen organisaties, neemt al veel van die vooroordelen weg. Maar ook organisaties blijven niet gespaard van vooroordelen: als demotie op tafel ligt, hoor je vaak, “ja maar, dat zal de vakbond wel niet ok vinden”. En daarmee is het onderwerp weer eens van tafel. Toegegeven, het vraagt veel geduld om cao’s af te sluiten. Philips en Heineken in Nederland bijvoorbeeld hebben er vele jaren over gedaan, maar de cao’s rond demotie zijn er vandaag een feit en ze werken.

Het voordeel van zo’n demotie-cao is dat iedereen weet wat er gebeurt als je om demotie vraagt. Zo’n cao stimuleert eigenaarschap. Werknemers durven hun carrière meer in eigen handen te nemen en diezelfde carrière in vraag te stellen. Op die manier krijg je meer werknemers die met goesting aan de slag gaan, die op de juiste plek zitten en kan je burn-out voorkomen omdat werknemers door zelfinzicht sneller aan de alarmbel trekken.

Leidinggevenden zijn niet dol op demotie onder meer omdat een demotiegesprek heel wat communicatiekneepjes vraagt, die ze niet allemaal even goed beheersen.

Wederzijds vertrouwen

Leidinggevenden zijn ook niet dol op demotie omdat een demotiegesprek bijvoorbeeld heel wat communicatiekneepjes vraagt, die ze niet allemaal even goed beheersen. Demotie heeft niets met het exitgesprek. Bij een demotiegesprek geef je enerzijds het slechte nieuws van de stap terug mét alle gevolgen, anderzijds moet je de medewerker gemotiveerd houden want je wil als bedrijf het individu niet kwijt. Dat vraagt heel wat voorbereiding, empathie, luisterbereidheid en inzicht in demotie en wat dat met iemand doet. Daarnaast is vertrouwen zeer belangrijk. Alleen als er voldoende vertrouwen is tussen leidinggevende en individu kan een demotiegesprek aangevat worden.

Wat ook nefast is voor het aanvaarden van een demotie is een niet-transparante aanpak. Zo wordt de motivering van de demotie vaak vergeten, maar die is wel cruciaal voor het goed verwerken van die stap terug. Demotie wordt vaak als onrechtvaardig gepercipieerd. Uitleggen waarom iemand gedemoveerd wordt, helpt om de demotie te kaderen.

En dan is er nog het negatieve taalgebruik dat een omarming van demotie in de weg staat: we spreken over verlies, inkrimpen, afgeven, falen en mislukken. Tegen dat verlies staat altijd een winst. En die win-win, voor werkgever én werknemer komt nog té weinig aan bod.

Je kan een stap terug écht wel succesvol aanpakken, maar dan moet iedere partij, organisatie, leidinggevende en individu, zijn of haar stukje van het werk doen.

www.demotiewerkt.be

Foto: Leo De Bock

Publicatiedatum: 16/01/2020 - 06:32

Blog

16/07/20 - 06:53 Naar een kwaliteitslabel voor het thuiskantoor11/06/20 - 06:54 Een inclusieve mentaliteit opbouwen in je team, hoe doe je dat?28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen

Arbeidsmarkt & -beleid

02/07/20 - 12:01 Vormingsfonds voor Uitzendkrachten wordt Travi02/07/20 - 09:10 Jongeren zoeken sneller naar job door coronacrisis11/06/20 - 06:26 Verder studeren? Niet twijfelen11/06/20 - 06:25 Straf: 4 op 10 werknemers geen interesse in opleiding28/05/20 - 07:12 Minder vliegen, minder jobs?30/04/20 - 07:40 Werknemers willen momenteel niet veranderen van job30/04/20 - 07:28 Uitzendactiviteit valt met bijna helft terug27/04/20 - 10:35 2 op 3 bedrijven blijven aanwerven12/03/20 - 07:10 Hoe maak je als werkgever werken duurzaam?12/03/20 - 07:01 Autonomie en flexibiliteit, alstublieft!

HRM

16/07/20 - 06:54 Je werknemers op vakantie in eigen land? De fiets biedt mogelijkheden02/07/20 - 08:33 Welke nieuwe maatregelen hebben een impact op je organisatie?18/06/20 - 07:46 Heb je deze alternatieven voor ontslag al gecheckt?18/06/20 - 07:46 Wat als ontslagen onvermijdelijk zijn?18/06/20 - 07:46 Geef indianenverhalen geen kans: communiceer!28/05/20 - 07:35 Dubbel vakantiegeld is er, nu de vakantie nog14/05/20 - 06:45 Er is weer tijd voor opleiding14/05/20 - 06:42 Relance: focus op mentaal welzijn van je werknemers14/05/20 - 06:08 Hoe schakel ik jobstudenten in bij de heropstart?30/04/20 - 07:25 Werknemers zijn angstig en gespannen, maar evenzeer alert, vastberaden en energiek

Leiderschap

14/05/20 - 06:39 Mag ik nog de lift nemen?16/04/20 - 08:53 Ruim 2 op de 3 collega’s zijn ook vrienden12/03/20 - 07:01 Wil je digitale transformatie? Zorg dan voor leiderschap25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels

Juridisch

16/07/20 - 06:55 Het corona-tijdskrediet: iets voor jouw medewerkers?15/07/20 - 18:43 Tijdelijke werkloosheid vanaf september: zo ben je mee30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers

Jobhop

02/07/20 - 12:17 Jobhop: Walter De Roey02/07/20 - 12:14 Jobhop: Jan Dekeyser02/07/20 - 12:14 Jobhop: Veronique Hofman02/07/20 - 06:33 Jobhop: Arne Schaumont17/06/20 - 21:28 Jobhop: Ness Sbai17/06/20 - 21:27 Jobhop: Hilde Janssens17/06/20 - 21:26 Jobhop: Werner Dignef28/05/20 - 06:36 Jobhop: Géraldine Van Ael28/05/20 - 06:35 Jobhop: Tom Verstraeten28/05/20 - 06:31 Jobhop: Kimberley Huygen

Events

15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala05/03/20 - 11:38 Integraal Talentbeheer01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 2019

Dossiers

18/06/20 - 07:46 Dossier: Ontslag09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching