Ontdek de échte bedrijfswaarden

DOSSIER Digitalisering & HR HRPro.be Digital DayWe verwijzen zo graag naar bedrijfscultuur en -waarden bij nieuwe aanwervingen. Want zeg nu zelf, een medewerker past toch het best bij de bedrijfscultuur. Eén probleem: kennen we de bedrijfscultuur en -waarden wel? Weten we wat écht leeft in de organisatie of staren we ons blind op wat op papier staat neergeschreven?

De cultuur is belangrijk voor een organisatie, daarover zijn heel wat studies het eens. Cultuur heeft ook impact op de bedrijfsresultaten. Ook daarover bestaat academische evidentie. Toch zijn cultuur en waarden moeilijk te bevatten. “Of een toekomstige medewerker zal passen in de organisatie, dat beslissen we vaak vanuit een buikgevoel. Vandaar ook dat aanwerven wel eens als een kunst wordt beschouwd, en geen wetenschap”, vertelt prof. dr. Joeri Hofmans (VUB – Arbeids- en organisatiepsychologie) op de Digital Day van HRPro.be. “Toch geeft dit buikgevoel dikwijls problemen.”

Welke cultuur?

Het begint al bij de definitie van de organisatiecultuur. De cultuur bestaat uit drie verschillende lagen (Schein 2004).

  1. Artefacten = dat wat we zien. Taal, kledij, inrichting kantoren, verhalen, humor …
  2. Officiële waarden = wat we zeggen. Waarden, strategieën en doelen verkondigd door het management.
  3. Basisassumpties = wat we (iedereen) onbewust veronderstellen. Individuele en gedeelde waarden.

“De artefacten en de officiële waarden kunnen we nog gemakkelijk zien. Op de basisassumpties daarentegen krijgen we moeilijk vat, hoewel die erg belangrijk zijn”, zegt Joeri Hofmans. “Bijkomende moeilijkheid is dat de waarden kunnen verschillen tussen de divisies, teams, leidinggevenden.” Een mismatch tussen de waarden van een individu en die van de organisatie, het team of de leidinggevenden kan stevige gevolgen hebben voor iemands jobtevredenheid, engagement, organisationele betrokkenheid en verloop(intentie).

Soms peilen we naar een fit tussen kandidaat en organisatie door vreemde vragen te stellen zoals wat je zou doen als je een pinguïn in de koelkast zou vinden. “Mensen moeten humor gebruiken om deze vragen te beantwoorden. Maar dit is totale onzin en heeft geen enkele voorspellende waarde”, aldus Joeri Hofmans.

“Ook door te grijpen naar standaardvragen die peilen naar iemands waarden en dan met je buikgevoel te beslissen, geraak je nauwelijks verder. Je baseert je hoogstwaarschijnlijk op de waarden aan de muur en niet op diegene die leven op de werkvloer. Bovendien vertrek je vanuit het perspectief en de waarden van de organisatie en hou je geen rekening met het perspectief van de kandidaat. Evenmin met de verschillen in waarden op de verschillende niveaus. Daarnaast test je waarschijnlijk persoon-interviewer fit eerder dan persoon-organisatie fit. En het resultaat wordt gekleurd omdat de screening niet systematisch gebeurt, wat de weg openzet naar discriminatie.”

"Je baseert je hoogstwaarschijnlijk op de waarden aan de muur en niet op diegene die leven op de werkvloer."

Joeri Hofmans - VUB

Hoe moet het dan wel?
Joeri Hofman pleit voor een objectieve, algoritmische en digitale aanpak. Willen we niet blijven hangen bij de kunstmatige waarden aan de muur, maar ons baseren op wat echt leeft bij de medewerkers, dan moeten we die waarden ook kennen. Welke waarden vinden de medewerkers echt belangrijk en over welke waarden bestaat er wel of geen eensgezindheid?

Daarnaast is een fit in waarden een tweezijdig verhaal: zijn de waarden die (on)belangrijk zijn voor de organisatie dat ook voor de kandidaat? EN zijn de waarden die (on) belangrijk zijn voor de kandidaat dat ook voor de organisatie? Dat laatste wordt vaak vergeten. Inzicht krijgen in de waarden van een kandidaat doe je best door een hele waaier aan waarden te tonen in plaats van je te beperken tot de officiële bedrijfswaarden wat de kans op een mismatch vergroot. Hou ook rekening met de sociale wenselijkheid: dwing mensen om keuzes te maken. Evalueer op de verschillende niveaus (bedrijf, team, leidinggevenden …) en gebruik algoritmes. Tot slot: meet de reële waarden bottom-up, meet de waarden van de kandidaat, vergelijk via algoritmes en maak een fitrapport.

Ontvang jij al de WisKeys-nieuwsbrief

Joeri Hofmans besluit nog met concrete case. Het transportbedrijf Prime laat nieuwe medewerkers eerst een training opvolgen. Zo rijden ze enige tijd met een collega mee. Hoe beter de fit tussen de nieuwkomer en de collega, hoe meer kans dat de trainee aan boord van de organisatie blijft. Vandaar dat Prime een matchtool gebruikt om nieuwkomers en anciens zo goed mogelijk aan elkaar te koppelen.

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'Digitalisering & HR'.
Publicatiedatum: 26/09/2019 - 06:38
Auteur: Katleen Weytjens

Arbeidsmarkt & -beleid

20/02/20 - 09:42 Acht op tien Vlamingen werken om iets te betekenen voor de maatschappij20/02/20 - 07:33 Waar genieten werknemers het langst van hun pensioen?13/02/20 - 06:34 VDAB telt 188 knelpuntberoepen in Vlaanderen16/01/20 - 06:28 Waarom vinden 50-plussers moeilijker een job?09/01/20 - 05:55 HR in 2020: wat mogen we verwachten?19/12/19 - 06:50 40% van je loon sparen voor je pensioen18/12/19 - 16:03 Is jouw job duurzaam (genoeg)?12/12/19 - 06:58 VDAB pleit voor meer inclusie op de arbeidsmarkt12/12/19 - 06:57 Impact uitoefenen kan je ook zelf05/12/19 - 06:45 Ook sector Loopbaanbegeleiding krijgt eigen platform

HRM

20/02/20 - 07:35 1 op 3 werknemers neemt zelf ontslag: investeer in talent13/02/20 - 06:15 Helft werknemers verwacht dat AI zijn werkervaring zal verbeteren13/02/20 - 06:10 Bijna 1 op 5 medewerkers gepest op het werk06/02/20 - 06:17 Slechts 0,11% medewerkers kiest voor mobiliteitsbudget05/02/20 - 21:18 Werken kan de gezondheid versterken30/01/20 - 07:00 1 op 3 medewerkers blijft werkgever langer dan 10 jaar trouw30/01/20 - 06:09 Taalapp verbetert communicatie tussen dienstenchequemedewerker en klant16/01/20 - 06:30 Het voordeligste individuele bonussysteem? Niet de loonbonus!09/01/20 - 05:58 Hoe rekruteer jij nieuwe medewerkers?09/01/20 - 05:54 Helaas, helft werknemers is te zwaar

Leiderschap

25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels28/11/19 - 06:55 BOEK: Hoe overleef je netwerkdrinks?28/11/19 - 06:51 Innoveer als een start-up!14/11/19 - 06:45 Expeditie Leiderschap

Juridisch

30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?

Blog

16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People

Jobhop

20/02/20 - 10:12 Jobhop: Mieke Oliestelder20/02/20 - 10:08 Jobhop: Martijn Mampaey20/02/20 - 10:05 Jobhop: Nina D'haeseleer05/02/20 - 23:03 Jobhop: Maaike Van Delsen05/02/20 - 22:40 Jobhop: Barbara Huysmans05/02/20 - 21:49 Jobhop: Karine Buys29/01/20 - 17:37 Jobhop: Tony Verlinden29/01/20 - 17:35 Jobhop: Wim Vroonen29/01/20 - 17:35 Jobhop: Maarten Jacobs15/01/20 - 20:22 Jobhop: An Rutten

Events

03/02/20 - 21:12 Acerta Panel Event: GRATIS tickets01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 2018

Dossiers

09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?