Waarom we onszelf zo ondernemend vinden

Debat TrendbarometerVlamingen vinden zichzelf best wel ondernemend, maar weinigen willen zelfstandige worden. Dat blijkt uit de Werkbarometer 2019 van Trendhuis. Een toekomst waarin de meeste medewerkers freelancer zijn, lijkt zo nog ver weg. Waarom beschrijven we onszelf dan als ondernemend? En zijn bedrijven daar iets mee?

Onderzoeksbureau Trendhuis peilde voor het elfde jaar op rij naar de perceptie en attitudes van werknemers. Dit jaar stonden de thema’s ondernemingszin en talent op de arbeidsmarkt centraal, vorige jaar was dit diversiteit. 1350 Vlamingen werden onlangs bevraagd.

Ja, we werken proactief

Vooreerst is er goed nieuws voor managers en bedrijven die liever meer initiatief in handen van de medewerkers leggen. Vele Vlamingen vinden immers dat ze proactief werken. Bijvoorbeeld door gespotte opportuniteiten te melden aan de juiste persoon (80%), ontevredenheid op tafel te gooien bij de leidinggevende (76%) of actief hun professioneel netwerk uit te breiden (73%).

Dat initiatief nemen zou nog beter gaan als mensen meer tijd en ruimte zouden krijgen om innovatieve ideeën te ontwikkelen (23%) of meer waardering  (17%), beloningen of ondersteuning (13%) zouden krijgen. Vooral mannen boven de 50 geraken gemotiveerd door een bonus.

DE VLAMING VINDT ZICHZELF ONDERNEMEND   % mee eens
"Als ik opportuniteiten zie voor mijn organisatie, dan deel ik deze met de juiste persoon"   80%
"Wanneer ik ontevreden ben over iets in mijn organisatie, bespreek ik dat met mijn leidinggevende"   76%
"Ik probeer steeds actief mijn professioneel leven uit te breiden"   73%
"Ik kan uitstekend bepalen waar er opportuniteiten zijn voor mijn organisatie"   72%

Hoe ouder de werknemer, hoe kleiner de kans dat een carrière als zelfstandige nog wordt overwogen. “Een Vlaming lijkt liever binnen het comfort van de gouden anciënniteitskooi zitten”, verklaart Nathalie Bekx, CEO van Trendhuis. 26% van de mannelijke jongeren (20-35 jaar) overwoog al om als freelancer aan de slag te gaan, tegenover 13% bij mannen boven de vijftig. Vreemd genoeg zijn het net die ouderen die freelancen als de toekomst van de arbeidsmarkt zien. Veel meer dan de jongeren (32% versus 22%). Gebrek aan financiële zekerheid (66%) en werkzekerheid (53%) spelen zeker parten bij een overstap. Net zoals het zelfbeeld: 23% van de vijftigplussers tegenover 12% van de min-35-jarigen vindt zichzelf niet ondernemend genoeg. Bovendien geloven weinigen dat je ondernemen kan leren via een opleiding.

“Van werknemer naar freelancer, dat is een grote stap. Vaak een te grote stap”, zegt Cindy Dewaele, algemeen directeur Arbeidsmarktbeheer bij VDAB. “Zeker nu het relatief gemakkelijk is om een job te vinden door de krapte op de arbeidsmarkt. Toch zien we de interesse, zeker bij jongeren, toenemen.” “Het is frappant hoe weinig mensen een cursus ondernemerschap volgen”, voegt An Katrien Sodermans, verantwoordelijke Kenniscentrum Syntra Vlaanderen eraan toe. “Dat komt deels omdat er geen diploma ondernemerschap meer nodig is om een zaak op te starten. Toch pleit ik om incentives te geven om mensen te overhalen om toch zo’n opleiding te volgen omdat dit zeer nuttig is.”

En zijn op zoek naar zelfontplooiing

Het blijft een heikel punt, die opleidingen. Zowel bij werkgevers als bij werknemers. Hoewel werkgevers verplicht zijn om jaarlijks twee opleidingsdagen aan te bieden per voltijdse werknemer, lijkt dit niet altijd te lukken.

9% van de Vlamingen volgde nog nooit een opleiding in functie van zijn job. Bij jonge, kortgeschoolden loopt dit aandeel op tot 19%. Een mattheüseffect lijkt hier nog te spelen. Ook bij oudere vrouwen ligt het aandeel hoger dan bij hun mannelijke collega’s. Wie opleiding volgde, trok hiervoor hoogstens enkele dagen uit. Zelden duurt een opleiding enkele weken of maanden. In kmo’s is het probleem nog groter dan in grotere organisaties. “Dit is een schrijnend probleem”, vindt Nathalie Bekx. “Je kan immers niet verwachten dat mensen klaar zijn voor veranderingen op de arbeidsmarkt en in de job als ze weinig tot geen opleidingen krijgen.”

Duaal leren, ook nuttig voor werknemers

Duaal leren vindt steeds meer aanhangers bij werknemers. Amper 12% van de Vlamingen vindt dat een louter theoretische opleiding een goed beeld geeft van de arbeidsmarkt. 92% daarentegen vindt dat duaal leren ook nuttig kan zijn voor volwassenen om aan (nieuw) werk te geraken.

“In de sociale economie zijn heel wat werknemers hiervan voorstander”, vertelt Koen De Bock, afgevaardigd bestuurder van maatwerkbedrijf Ecoso, en geeft een voorbeeld: “We hebben een samenwerking opgezet met enkele scholen uit de regio. Leerkrachten geven les aan onze medewerkers. Zo bleek dat mits enkele extra’s onze medewerkers kunnen uitgroeien tot volwaardige fietsmecaniciens, zonder hiervoor de gewone opleiding te volgen. Die openheid tussen werkgevers en opleidingsinstellingen is erg belangrijk om vooruit te geraken.”

Ook VDAB trekt volop de kaart van duaal leren, onder de vorm van werkplekleren dan. “We zetten werkplekleren nu veel meer in om kandidaten te koppelen aan werkgevers. Zo krijgen meer mensen de kans om toch aan de slag te gaan omdat ze de tijd krijgen om de nodige vaardigheden op te bouwen”, legt Cindy Dewaele uit.

Maar ook werknemers zijn niet altijd vragende partij. Ze vrezen dat een opleiding moeilijk te combineren is met werk en gezin, of ze hebben er simpelweg geen tijd voor.

Wat motiveert een Vlaming dan wel om in een opleiding te stappen? Dat is zeker de drang naar zelfontplooiing (74%). Die motivator geldt voor kortgeschoolden, maar nog meer voor langgeschoolden, en nam over de jaren heen geleidelijk aan toe.  Opleiding volgen om gemakkelijker van beroep te kunnen veranderen is bij weinigen een sterke motivator (17%), wel om de huidige job beter te kunnen uitvoeren (58%). “Ik merk dat de meest succesvolle opleiding via ESF gelinkt zijn aan de veranderingen die in een organisatie gebeuren. Inzetten op zelfontplooiing, dat gebeurt minder”, merkt Caroline Meyers, expert Transnationaliteit bij ESF Vlaanderen, op. “In grote bedrijven zijn ze hiervoor soms nog warm te maken, in kmo’s ligt dit erg moeilijk. Het gaat immers niet enkel om de kosten van de opleiding maar ook de tijdsinvestering. In kmo’s kunnen mensen nu eenmaal minder gemakkelijk gemist worden. Zijn opleidingen arbeidsgerelateerd, dan is er duidelijk meer mogelijk.”

Maar willen vooral een zinvolle job

Waarom we werken, dat is al langer niet alleen omdat we geld willen verdienen om in ons levensonderhoud te voorzien (93%). We werken ook simpelweg omdat we het graag doen (88%) en sociale contacten willen leggen (86%). Eveneens in opmars is de zoektocht naar zingeving: mensen willen iets betekenen voor de maatschappij. In 2019 geeft 86% dit als belangrijke reden aan om te werken. In 2015 was dit nog 68%. Tussen de leeftijdsgroepen is er weinig verschil hier. Wel op het vlak van carrière maken. Die drang neemt sterk af al vanaf de leeftijdsgroep 36-50 jaar. “Afgaand op deze cijfers kan ik werkgevers enkel maar aanraden om duidelijk aan te geven waar je als organisatie het verschil maakt in de maatschappij. Voor medewerkers en kandidaten is dit van belang!”, aldus Nathalie Bekx van Trendhuis.

Dat verschil maken geldt evenzeer in aandacht voor maatschappij en planeet. Steeds meer mensen geven aan dat ze willen dat hun bedrijf of organisatie zorg draagt voor de planeet (93%) en investeert in sociale projecten (86%). “Die aandelen nemen snel toe de jongste jaren. Kleine noot: de bevraging gebeurde nog voor de klimaatmarsen. Die hadden dus geen invloed op de antwoorden.”  

Publicatiedatum: 14/02/2019 - 06:15
Auteur: WisKeys-redactie

Arbeidsmarkt & -beleid

13/03/19 - 14:36 Vlaamse Rand zkt. werkzoekende Brusselaars20/02/19 - 22:35 Wat verdient een schoolverlater?20/02/19 - 22:22 Bediende van 55 verdient 75% meer dan collega van 2513/02/19 - 22:14 Laat je talent erkennen!06/02/19 - 21:22 Wel ingenieur, geen taxichauffeur30/01/19 - 15:16 Top-10 knelpuntberoepen 201923/01/19 - 12:22 Politieke troubles verzwakken aantrekkingskracht voor talent23/01/19 - 11:55 Group Fimmus neemt Adecco Home Services over10/01/19 - 07:14 BOEK: No jobs19/12/18 - 18:45 Maar hij spreekt geen Nederlands…

HRM

14/03/19 - 06:42 Opleiding: Kenniskrakers!13/03/19 - 19:19 Heeft HR schrik van apps?28/02/19 - 06:25 Is HR wel klaar voor de toekomst?27/02/19 - 20:55 Maandag, sollicitatiedag20/02/19 - 22:27 2 op 3 willen verloning naar prestaties14/02/19 - 06:22 Yep, het is Valentijn. Ook op het werk?07/02/19 - 06:35 Uitdagingen van business zijn opportuniteit voor HR31/01/19 - 07:19 Technologie verlaagt drempel HR-proces23/01/19 - 17:59 Waarom de beste HR geen HR meer is17/01/19 - 07:01 CxO for 1 week

Leiderschap

14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?22/02/19 - 15:44 Ann Claes (JBC) is CSR Professional of the Year 201821/02/19 - 07:06 BOEK: Dive at work31/01/19 - 07:57 CSR Professional of the Year 2018: wie van de drie?24/01/19 - 06:46 Eerst trein dan fiets: we geloven er niet in13/12/18 - 07:00 Duurzaam ondernemen: een fulltime job?05/12/18 - 14:45 Award Inclusieve Onderneming voor ‘vluchtelingenbedrijf’28/11/18 - 14:29 Deskundige jury zkt. CSR Professional of the Year 201821/11/18 - 10:04 “Een titel als CSR Professional of the Year opent deuren”08/11/18 - 07:30 GDPR naleven: geen onmogelijke opdracht

Juridisch

14/03/19 - 06:48 Opgelet met arbeidscontract met tijdslimiet28/02/19 - 06:47 De single permit: een vernieuwde procedure voor arbeidskaarten21/02/19 - 07:29 Deeltijds werk = deeltijdse opzeggingsvergoeding?14/02/19 - 07:30 Sociale verkiezingen: hot topics07/02/19 - 07:03 Gezocht: loon waarop je geen RSZ-bijdragen betaalt31/01/19 - 06:55 Winstpremie sinds 1 januari verfijnd24/01/19 - 07:18 Collectieve ontslagen: de cijfers16/01/19 - 15:38 Uitzendarbeid nu ook voor federale overheidsdiensten10/01/19 - 06:25 Met bedrijfsgsm bellen naar astrolijnen, mag dat?20/12/18 - 06:12 Slecht weer kan arbeidsovereenkomst ‘bevriezen’

Blog

28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...

Jobhop

14/03/19 - 17:37 Jobhop: Jolien Develtere13/03/19 - 16:33 Jobhop: Tiffany Motton13/03/19 - 16:15 Jobhop: Béatrice Barée27/02/19 - 17:47 Jobhop: Joelle Boxus27/02/19 - 17:37 Jobhop: Ingrid Lieten27/02/19 - 17:36 Jobhop: Tom Verstraeten27/02/19 - 17:35 Jobhop: Marleen De Bondt20/02/19 - 22:23 Jobhop: Sarah Van Marcke20/02/19 - 22:19 Jobhop: Olivier De Wintere20/02/19 - 22:15 Jobhop: Vanessa Porretta

Events

05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics

Dossiers

06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching12/10/18 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk07/06/18 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken