Waarom we onszelf zo ondernemend vinden

Debat TrendbarometerVlamingen vinden zichzelf best wel ondernemend, maar weinigen willen zelfstandige worden. Dat blijkt uit de Werkbarometer 2019 van Trendhuis. Een toekomst waarin de meeste medewerkers freelancer zijn, lijkt zo nog ver weg. Waarom beschrijven we onszelf dan als ondernemend? En zijn bedrijven daar iets mee?

Onderzoeksbureau Trendhuis peilde voor het elfde jaar op rij naar de perceptie en attitudes van werknemers. Dit jaar stonden de thema’s ondernemingszin en talent op de arbeidsmarkt centraal, vorige jaar was dit diversiteit. 1350 Vlamingen werden onlangs bevraagd.

Ja, we werken proactief

Vooreerst is er goed nieuws voor managers en bedrijven die liever meer initiatief in handen van de medewerkers leggen. Vele Vlamingen vinden immers dat ze proactief werken. Bijvoorbeeld door gespotte opportuniteiten te melden aan de juiste persoon (80%), ontevredenheid op tafel te gooien bij de leidinggevende (76%) of actief hun professioneel netwerk uit te breiden (73%).

Dat initiatief nemen zou nog beter gaan als mensen meer tijd en ruimte zouden krijgen om innovatieve ideeën te ontwikkelen (23%) of meer waardering  (17%), beloningen of ondersteuning (13%) zouden krijgen. Vooral mannen boven de 50 geraken gemotiveerd door een bonus.

DE VLAMING VINDT ZICHZELF ONDERNEMEND   % mee eens
"Als ik opportuniteiten zie voor mijn organisatie, dan deel ik deze met de juiste persoon"   80%
"Wanneer ik ontevreden ben over iets in mijn organisatie, bespreek ik dat met mijn leidinggevende"   76%
"Ik probeer steeds actief mijn professioneel leven uit te breiden"   73%
"Ik kan uitstekend bepalen waar er opportuniteiten zijn voor mijn organisatie"   72%

Hoe ouder de werknemer, hoe kleiner de kans dat een carrière als zelfstandige nog wordt overwogen. “Een Vlaming lijkt liever binnen het comfort van de gouden anciënniteitskooi zitten”, verklaart Nathalie Bekx, CEO van Trendhuis. 26% van de mannelijke jongeren (20-35 jaar) overwoog al om als freelancer aan de slag te gaan, tegenover 13% bij mannen boven de vijftig. Vreemd genoeg zijn het net die ouderen die freelancen als de toekomst van de arbeidsmarkt zien. Veel meer dan de jongeren (32% versus 22%). Gebrek aan financiële zekerheid (66%) en werkzekerheid (53%) spelen zeker parten bij een overstap. Net zoals het zelfbeeld: 23% van de vijftigplussers tegenover 12% van de min-35-jarigen vindt zichzelf niet ondernemend genoeg. Bovendien geloven weinigen dat je ondernemen kan leren via een opleiding.

“Van werknemer naar freelancer, dat is een grote stap. Vaak een te grote stap”, zegt Cindy Dewaele, algemeen directeur Arbeidsmarktbeheer bij VDAB. “Zeker nu het relatief gemakkelijk is om een job te vinden door de krapte op de arbeidsmarkt. Toch zien we de interesse, zeker bij jongeren, toenemen.” “Het is frappant hoe weinig mensen een cursus ondernemerschap volgen”, voegt An Katrien Sodermans, verantwoordelijke Kenniscentrum Syntra Vlaanderen eraan toe. “Dat komt deels omdat er geen diploma ondernemerschap meer nodig is om een zaak op te starten. Toch pleit ik om incentives te geven om mensen te overhalen om toch zo’n opleiding te volgen omdat dit zeer nuttig is.”

En zijn op zoek naar zelfontplooiing

Het blijft een heikel punt, die opleidingen. Zowel bij werkgevers als bij werknemers. Hoewel werkgevers verplicht zijn om jaarlijks twee opleidingsdagen aan te bieden per voltijdse werknemer, lijkt dit niet altijd te lukken.

9% van de Vlamingen volgde nog nooit een opleiding in functie van zijn job. Bij jonge, kortgeschoolden loopt dit aandeel op tot 19%. Een mattheüseffect lijkt hier nog te spelen. Ook bij oudere vrouwen ligt het aandeel hoger dan bij hun mannelijke collega’s. Wie opleiding volgde, trok hiervoor hoogstens enkele dagen uit. Zelden duurt een opleiding enkele weken of maanden. In kmo’s is het probleem nog groter dan in grotere organisaties. “Dit is een schrijnend probleem”, vindt Nathalie Bekx. “Je kan immers niet verwachten dat mensen klaar zijn voor veranderingen op de arbeidsmarkt en in de job als ze weinig tot geen opleidingen krijgen.”

Duaal leren, ook nuttig voor werknemers

Duaal leren vindt steeds meer aanhangers bij werknemers. Amper 12% van de Vlamingen vindt dat een louter theoretische opleiding een goed beeld geeft van de arbeidsmarkt. 92% daarentegen vindt dat duaal leren ook nuttig kan zijn voor volwassenen om aan (nieuw) werk te geraken.

“In de sociale economie zijn heel wat werknemers hiervan voorstander”, vertelt Koen De Bock, afgevaardigd bestuurder van maatwerkbedrijf Ecoso, en geeft een voorbeeld: “We hebben een samenwerking opgezet met enkele scholen uit de regio. Leerkrachten geven les aan onze medewerkers. Zo bleek dat mits enkele extra’s onze medewerkers kunnen uitgroeien tot volwaardige fietsmecaniciens, zonder hiervoor de gewone opleiding te volgen. Die openheid tussen werkgevers en opleidingsinstellingen is erg belangrijk om vooruit te geraken.”

Ook VDAB trekt volop de kaart van duaal leren, onder de vorm van werkplekleren dan. “We zetten werkplekleren nu veel meer in om kandidaten te koppelen aan werkgevers. Zo krijgen meer mensen de kans om toch aan de slag te gaan omdat ze de tijd krijgen om de nodige vaardigheden op te bouwen”, legt Cindy Dewaele uit.

Maar ook werknemers zijn niet altijd vragende partij. Ze vrezen dat een opleiding moeilijk te combineren is met werk en gezin, of ze hebben er simpelweg geen tijd voor.

Wat motiveert een Vlaming dan wel om in een opleiding te stappen? Dat is zeker de drang naar zelfontplooiing (74%). Die motivator geldt voor kortgeschoolden, maar nog meer voor langgeschoolden, en nam over de jaren heen geleidelijk aan toe.  Opleiding volgen om gemakkelijker van beroep te kunnen veranderen is bij weinigen een sterke motivator (17%), wel om de huidige job beter te kunnen uitvoeren (58%). “Ik merk dat de meest succesvolle opleiding via ESF gelinkt zijn aan de veranderingen die in een organisatie gebeuren. Inzetten op zelfontplooiing, dat gebeurt minder”, merkt Caroline Meyers, expert Transnationaliteit bij ESF Vlaanderen, op. “In grote bedrijven zijn ze hiervoor soms nog warm te maken, in kmo’s ligt dit erg moeilijk. Het gaat immers niet enkel om de kosten van de opleiding maar ook de tijdsinvestering. In kmo’s kunnen mensen nu eenmaal minder gemakkelijk gemist worden. Zijn opleidingen arbeidsgerelateerd, dan is er duidelijk meer mogelijk.”

Maar willen vooral een zinvolle job

Waarom we werken, dat is al langer niet alleen omdat we geld willen verdienen om in ons levensonderhoud te voorzien (93%). We werken ook simpelweg omdat we het graag doen (88%) en sociale contacten willen leggen (86%). Eveneens in opmars is de zoektocht naar zingeving: mensen willen iets betekenen voor de maatschappij. In 2019 geeft 86% dit als belangrijke reden aan om te werken. In 2015 was dit nog 68%. Tussen de leeftijdsgroepen is er weinig verschil hier. Wel op het vlak van carrière maken. Die drang neemt sterk af al vanaf de leeftijdsgroep 36-50 jaar. “Afgaand op deze cijfers kan ik werkgevers enkel maar aanraden om duidelijk aan te geven waar je als organisatie het verschil maakt in de maatschappij. Voor medewerkers en kandidaten is dit van belang!”, aldus Nathalie Bekx van Trendhuis.

Dat verschil maken geldt evenzeer in aandacht voor maatschappij en planeet. Steeds meer mensen geven aan dat ze willen dat hun bedrijf of organisatie zorg draagt voor de planeet (93%) en investeert in sociale projecten (86%). “Die aandelen nemen snel toe de jongste jaren. Kleine noot: de bevraging gebeurde nog voor de klimaatmarsen. Die hadden dus geen invloed op de antwoorden.”  

Publicatiedatum: 14/02/2019 - 06:15
Auteur: WisKeys-redactie

Arbeidsmarkt & -beleid

19/09/19 - 07:20 Millennials schatten bedrijven niet hoog in19/09/19 - 07:16 Wat doet digitaal met medewerkers?19/09/19 - 07:15 Ben jij een data-scientist?12/09/19 - 07:43 Wie durft zich ‘digital leader’ noemen?12/09/19 - 07:42 AI in HR: op zoek naar de droommatch12/09/19 - 06:53 Kankerdiagnose weegt op loongroei van jonge vrouwen05/09/19 - 07:37 Digitale transformatie: hoe doe je dat?05/09/19 - 07:32 Wat we van kinderen kunnen leren over leren29/08/19 - 06:31 Uitzendbureau wil woonwijk bouwen voor arbeidsmigranten20/08/19 - 17:08 Zin om jongeren warm te maken voor STEM?

HRM

19/09/19 - 07:18 Alternatieve mobiliteitsoplossingen nog steeds populair19/09/19 - 07:10 Mobiliteit? Stress!!05/09/19 - 06:16 Werkgevers onderschatten het belang van flexibele verloning22/08/19 - 07:13 6 maatregelen om inzetbaarheid te stimuleren01/08/19 - 06:19 Mobiliteitsvergoeding of mobiliteitsbudget?25/07/19 - 06:57 Even afwezig op het werk?11/07/19 - 06:45 Ouderschapsverlof: een maand zomervakantie met de kinderen04/07/19 - 06:28 Vrouwen betalen hogere prijs voor hun fouten20/06/19 - 07:15 2019: Talentmanagers en leerexperten zetten in op psychologische thema’s13/06/19 - 09:16 Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?

Leiderschap

05/09/19 - 06:13 Verbied jij je werknemer te appen in de auto?25/07/19 - 06:58 Hou je millennials aan boord!18/07/19 - 07:16 Diversiteit is geen zegen voor een team13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?

Juridisch

12/09/19 - 06:41 De bedrijfswagen, achillespees van de arbeidsmarkt29/08/19 - 07:33 Loonbeslag, wat doe je ermee?22/08/19 - 06:34 Kan een werknemer afstand doen van zijn rechten?01/08/19 - 07:26 Zijn geschenken een vorm van loon?18/07/19 - 07:52 Nu is het genoeg! Tijd voor een tuchtsanctie04/07/19 - 07:16 Wat met de groepsverzekering bij ontslag?27/06/19 - 06:13 Na de deelfiets, de deelauto en de deelstep: nu ook de deelmedewerker?20/06/19 - 07:27 Wees niet te zuinig met verlof!06/06/19 - 06:53 Hoe kan je rsz-bijdragen op ecocheques vermijden?22/05/19 - 18:07 Randstad Werkpocket: sociaal- en arbeidsrecht in je virtuele broekzak

Blog

16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit

Jobhop

19/09/19 - 06:53 Jobhop: Inge Vissers19/09/19 - 06:52 Jobhop: Mieke Vandewaetere18/09/19 - 06:50 Jobhop: Petra Simons11/09/19 - 17:02 Jobhop: Sofie Segers11/09/19 - 17:01 Jobhop: Jessie Adam11/09/19 - 16:45 Jobhop: Tracy Van den Wijngaert05/09/19 - 06:44 Jobhop: Bart De Neve05/09/19 - 06:29 Jobhop: Irene Borselli en Liesbet Surkyn05/09/19 - 06:22 Jobhop: Anja Anthonissen05/09/19 - 06:16 Jobhop: Kobe Verdonck

Events

03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)23/04/19 - 21:58 HR innov & tech Day16/04/19 - 21:03 Congres HR in de Zorg 201920/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 2018

Dossiers

05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging