Uitzendarbeid: vaste motieven maar dynamische sector

Organisaties maken nog steeds om dezelfde redenen gebruik van uitzendarbeid als ruim 10 jaar geleden. Er is weinig veranderd, zo blijkt uit de jongste studie op vraag van Federgon. Maar concludeer hier niet uit dat de uitzendsector op zich niet beweegt. Integendeel.

Federgon vroeg onderzoekers Hendrik Delagrange en Stefanie Notebaert van Stichting Innovatie en Arbeid zich te verdiepen in het gebruik van uitzendarbeid in Vlaanderen. Zo’n 2000 ondernemingen en organisaties, zowel gebruikers als niet-gebruikers, werden bevraagd. Het resultaat is een lijvig rapport met een schat aan informatie. We brachten de onderzoekers en Paul Verschueren, directeur Research & Economic Affairs bij Federgon, rond de tafel voor een analyse en hun visie op de uitzendmarkt.

Laten we onmiddellijk met de deur in huis vallen: er blijkt weinig te zijn veranderd rond uitzendarbeid. Is dat geen teleurstellende conclusie?

"De afschaffing van de proefperiode betekende geen booming business voor de uitzendsector."

Paul Verschueren - Federgon

Hendrik Delagrange: “Het is waar dat de studie weinig verandering toont in het gebruik van uitzendarbeid en flexibiliteit. Eerlijk gezegd, ik had meer verschillen verwacht met de resultaten uit ons vorig onderzoek ruim tien jaar geleden. Nochtans is de uitzendsector niet blijven stilstaan, net zoals we evolutie zagen zowel op de arbeidsmarkt als in de economie. Het toont de kracht van uitzendarbeid als instrument. Uitzendarbeid is op een stabiele manier ingebed op de arbeidsmarkt. Het heeft er zijn plaats als flexibiliteitsinstrument.”

Jullie hebben het over de drie ‘hoofdmotieven’ waarom bedrijven naar uitzendarbeid mogen grijpen: pieken opvangen, vervanging en rekrutering. Welk motief is het meest populair?

Stefanie Notebaert: “De voorbije jaren nam het motief ‘vervangen’ sterk aan belang toe. Ook ‘rekruteren’ kent een opgang. ‘Pieken opvangen’ blijft als motief status quo. Waarom het belang van vervangen als motief toeneemt, daar hebben we geen antwoord op. Misschien ligt de verklaring in een stijgend absenteïsme? Of zijn bedrijven geneigd om sneller een afwezige collega te vervangen?”

Hendrik Delagrange: “Het valt op dat bedrijven een mix aan motieven inroepen. Zelden schuilt er maar één reden achter hun keuze. Het is dus niet zo dat als motief ‘pieken opvangen’ wegvalt, er geen uitzendactiviteit meer is. Waarschijnlijk geldt dit ook zo voor andere flexibiliteitsinstrumenten, dat ze niet enkel voor ‘flexibiliteit’ worden ingezet. Gebruikers van uitzendarbeid gebruiken vaak nog andere flexibiliteitsinstrumenten.”

Als je dit hoort, dan is het toch vreemd dat het nieuwe motief ‘instroom’ niet echt een doorbraak kent?

Hendrik Delagrange: “Het is blijkbaar te ingewikkeld. Sommigen hebben er zelfs nog nooit van gehoord. Wie instroom als motief inroept, moet aan een aantal voorwaarden en regels voldoen. Bovendien werken organisaties vaak omgekeerd. Ze roepen de hulp van uitzendkrachten in omdat de productie stijgt of er nood is aan vervanging. Pas later komt het idee van een aanwerving op tafel.”

"De klassieke uitzendbedrijven hebben hun diensten flink uitgebreid naar outplacement, rekrutering&selectie etc. Dat is een belangrijke omwenteling."

Hendrik Delagrange - Stichting Innovatie en Arbeid

Is dit een gemiste kans voor de uitzendsector?

Paul Verschueren: “Nee, integendeel. De meerwaarde van dit motief zit volgens mij in de explicitering van de rol van de uitzendsector bij rekrutering. Strikt gezien biedt het motief ‘instroom’ weinig echte meerwaarde omdat je in heel wat concrete cases met de overige motieven perfect tot hetzelfde of een vergelijkbaar resultaat kan komen. Uiteindelijk mag je niet vergeten dat instroom vroeger ook al gebeurde. Met dit vierde motief heeft men een formeel karakter gegeven aan de instroom- of rekruteringsfunctie.”

Bedrijven hebben wel eens een verborgen agenda, andere motieven die hen over de streep trekken…

Hendrik Delagrange: “Je verwijst hier naar de zogenaamde ‘comfortmotieven’, een resem kleinere motieven die aangehaald worden en beslissingen versterken. Ik denk dan aan uitzendarbeid als achterdeurtje om een wervingsstop te omzeilen. Uitzendarbeid wordt immers gefactureerd als een dienst, niet als loonkosten. Of uitzendarbeid als buffer als het economisch minder gaat of omwille van de prijs enz.”

Vier jaar geleden werd de proefperiode afgeschaft. Sommigen vreesden dat bedrijven massaal naar uitzendarbeid zouden grijpen om zo mensen enkele maanden te kunnen ‘testen’. Die vrees blijkt nu ongegrond.

Paul Verschueren: “Die proefperiode? Dat was vroeger ook al een comfortmotief voor uitzendarbeid, zoals bleek uit voorgaand onderzoek. En dat is gewoon gebleven. Ik ga niet beweren dat de afschaffing ervan de sector kwaad heeft gedaan, maar booming business is het ook niet. Dat zie je ook aan dat aandeel aanwervingen dat vooraf wordt gegaan door een uitzendopdracht: 42%. Dat is niet veranderd.”

Foto van de uitzendmarkt 2017

  • 3 op 10 ondernemingen zetten uitzendkrachten in (31%).
  • Koplopers: grote bedrijven (59%), industrie (45%) en diensten (34%).
  • Kleine bedrijven vormen de helft van alle gebruikers, maar zijn minder intensieve gebruikers.
  • Aantal uitzendkrachten is meestal niet meer dan equivalent van 5% van het totale aantal vaste werknemers.
  • Voor eenvoudige (71%) en gespecialiseerde uitvoerende functies (33%)
  • 77% van gebruikers werkt met weekcontracten.
  • Meerdere motieven tegelijkertijd om uitzendarbeid in te zetten.
  • Motieven ‘vervangen’ (53%) en ‘rekruteren’ (55%) nemen toe. ‘Pieken opvangen’ blijft status quo (48%).
  • Ook ‘comfortmotieven’: aanwervingsstop omzeilen, buffer als het economisch bergaf gaat, beperken van het aantal vaste werknemers, gunstige inschatting prijs.

Inzoomen? Lees het hele verslag Uitzendarbeid en flexibiliteit op https://www.serv.be

Bent u tevreden over de uitbreiding van uitzendarbeid naar de overheid? Ziet u hierin groeimogelijkheden?

Paul Verschueren: “Een uitbreiding naar de overheid, dat is uiteraard positief voor de uitzendsector. Maar men vergeet vaak dat de behoefte bij de overheid naar deze flexibiliteit groot is. De vraag om uitzendarbeid toe te laten bij de overheid, komt dus niet enkel uit de uitzendsector, integendeel.”

Stefanie Notebaert: “De overheid spant de kroon in het combineren van verschillende flexibiliteitsinstrumenten. Gemiddeld 4,7 tegenover 4,3 in de industrie.”

Nog zo’n nieuwigheid: de flexi-jobs. Een gedroomde kans voor de uitzendsector.

Hendrik Delagrange: “We hadden inderdaad verwacht dat de flexi-jobs vooral via de uitzendmarkt gingen ingevuld worden, maar dit bleef beperkt.”

Paul Verschueren: “Hier moet ik je tegenspreken, Hendrik. Het valt relatief mee. Want het aandeel flexi-jobs dat via uitzendarbeid wordt ingevuld ligt met 10% een stuk hoger dan de gemiddelde penetratiegraad van de uitzendarbeid op de arbeidsmarkt (2,82%). Wat ik wel merk is dat sommige uitzendbedrijven daar sterk mee bezig zijn, andere blijven ervan weg. Je kan dit vergelijken met uitzendarbeid in de bouwsector of de horeca. Sommige bedrijven springen op deze niches, andere helemaal niet.”

De studie bevestigt dat uitzendarbeid het vaakst wordt ingezet voor eenvoudige (71%) en gespecialiseerde uitvoerende functies (33%).

Hendrik Delagrange: “Begin jaren 2000 leefde de vrees of verwachting dat het gebruik van uitzendarbeid in andere beroepsgroepen zou toenemen. Dat is niet gebeurd. Uitzendkrachten worden weinig ingezet als leidinggevende of professional (6%). Deze mensen gaan vaker aan de slag via bijvoorbeeld projectsourcing. Uitzendbedrijven hebben hierop ingespeeld. Aangezien de uitzendsector sterk conjunctuurgevoelig is, drong de behoefte aan meer diversificatie zich op. Nu zie je dat de klassieke uitzendbedrijven hun diensten flink hebben uitgebreid naar outplacement, in-housekantoren, projectsourcing, opleiding, loopbaanbegeleiding, rekrutering en selectie,… Dat is echt een belangrijke omwenteling!”

Lees volgende week over de toekomst van de uitzendsector: 'De uitdaging ligt in de platformeconomie'.
Publicatiedatum: 01/02/2018 - 06:44
Auteur: Katleen Weytjens

Arbeidsmarkt & -beleid

18/10/18 - 09:12 Pendelen: de hel of tijd om weg te dromen?11/10/18 - 07:10 VDAB zet extra digitale tools en artificiële intelligentie in10/10/18 - 17:46 ACV gaat lekker eten10/10/18 - 11:11 4 op 5 bedienden kregen minder dan 1% opslag04/10/18 - 07:24 Waarom zou je een vluchteling aanwerven?03/10/18 - 17:37 Economische werkloosheid komt nog nauwelijks voor26/09/18 - 23:33 Uitkeringen: moeten ze nu stijgen of sneller dalen?20/09/18 - 07:10 “Talent, dat heb ik niet…”17/09/18 - 17:22 Taal is een competentie, geen voorwaarde13/09/18 - 06:13 Naar nieuwe (flexibele) vormen van werk

HRM

18/10/18 - 06:13 Tips: Hoe ondersteun je cruciale fases van het onboardingproces?17/10/18 - 15:31 1 op 100 werknemers ervaart wekelijks ongewenst seksueel gedrag11/10/18 - 07:12 Hoe digitaal zijn werkzoekenden?04/10/18 - 07:00 Opslag, maar niet in loon27/09/18 - 07:19 Mobiliteitsbudget of -vergoeding, wat is de beste keuze?26/09/18 - 21:03 Onboarding. Wie verwelkomt de nieuwkomer?26/09/18 - 17:29 Mobiliteit: maak jij van pendelen een vloek of een zegen?20/09/18 - 06:37 Is thuiswerken een beloning of straf?12/09/18 - 15:43 Demografiefonds: werkbaar werk voor 45.000 in chemie11/09/18 - 07:12 Kritiek op coworking

Leiderschap

25/09/18 - 07:37 Vergroot je netwerk … in de fitness05/09/18 - 13:55 Hoe word je CEO?23/08/18 - 07:25 Je zal voortaan vegetariër zijn08/08/18 - 06:40 Vrouwen zijn klaar voor de top maar is de top klaar voor vrouwen?13/06/18 - 19:23 Persoonlijkheid leidinggevende mannen en vrouwen verschilt nauwelijks07/06/18 - 06:34 De feiten, niets dan de feiten28/05/18 - 08:45 Het is de schuld van het schuldgevoel23/05/18 - 10:24 Kantoorhond verjaagt stress15/05/18 - 06:19 Dansen met collega’s27/04/18 - 12:47 Tijd geven aan de maatschappij

Juridisch

18/10/18 - 07:22 Bonus: Hoe kan je voordelig belonen voor collectief lager verzuim?04/10/18 - 07:56 Stap je over naar de concurrent? Opletten!20/09/18 - 06:46 Kosten eigen aan werkgever, hoe zit dat weer?06/09/18 - 06:20 Weg met de loonkloof!23/08/18 - 07:23 Te laat op het werk, dus geen loon?09/08/18 - 06:36 Was het vrije keuze of keuze onder dwang?26/07/18 - 06:31 Zorg dat aanneming geen verboden terbeschikkingstelling wordt12/07/18 - 06:14 Wat als je werknemer bedrijfsgeheimen doorvertelt?05/07/18 - 05:54 Flexibel ouderschapsverlof wordt mogelijk28/06/18 - 06:55 Wat als je werknemer in de politiek gaat?

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

18/10/18 - 06:48 Jobhop: Lodi Planting17/10/18 - 15:54 Jobhop: Karine Vandenberghe17/10/18 - 15:50 jobhop: Dominique Vosse17/10/18 - 15:37 Jobhop: Ilona Becks10/10/18 - 21:19 Jobhop: Wesley Moreels10/10/18 - 21:08 jobhop: Michelle Van Looy10/10/18 - 20:58 Jobhop: Tama Heps10/10/18 - 20:58 Jophop: Karolien Lenaerts03/10/18 - 21:04 jobhop: Els Urbanczyk03/10/18 - 20:47 Jobhop: Bart Cambré

Events

04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.019/10/17 - 11:35 CSR Professional of the Year - GRATIS TICKETS voor WisKeys-lezers19/09/17 - 14:53 Conferentie #HRPRO100

Dossiers

06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen